De beoogde bevoegdheid is onderdeel van een wetsvoorstel dat de minister op 28 juli 2010 voor advies naar verschillende instanties heeft gestuurd.

Op dit moment hebben officieren van justitie deze bevoegdheid nog niet. Wel bestaat er in Nederland sinds oktober 2008 een zogeheten NTD-code (Gedragscode Notice-and-Takedown). Dit is een gedragscode waarin is vastgelegd welke verantwoordelijkheden bij welke partijen liggen op het gebied van strafbare content online. Wie misbruik constateert of vermoedt, moet volgens de code eerst direct met de aanbieder in contact treden. Pas als deze niet traceerbaar is of geen antwoord geeft, krijgt de provider een takedown notice, een verzoek om de content te verwijderen. De hoster moet dit verzoek beoordelen. Wanneer deze de publicatie onrechtmatig of strafbaar acht, zal de hoster de content verwijderen.

Vergaande censuur

Het wetsvoorstel stelt officieren van justitie in staat om in te grijpen wanneer content niet of niet snel genoeg verwijderd wordt, door een hosting provider de opdracht te geven de betreffende informatie ontoegankelijk te maken. Daarnaast kan de officier van justitie een dwangsom opleggen bijvoorbeeld als gegevens snel geblokkeerd moeten worden om erger te voorkomen, en het nodig is zijn bevel kracht bij te zetten.

Ot van Daalen, directeur van digitale burgerechtenbeweging Bits of Freedom, kwalificeert het voorstel al een “vergaande censuurmaatregel”. “Daarmee zou het OM een grenzeloze bevoegdheid krijgen om het internet te censureren. “Strafbaar feit” is een brede term, waaronder bijvoorbeeld ook auteursrechtinbreuk en belediging vallen”, fulmineert Van Daalen.

Heling van informatie ook strafbaar

De mogelijkheid tot het afdwingen van een takedown is slechts één onderdeel van het wetsvoorstel. Het voorstel moet er namelijk ook voor gaan zorgen dat het overnemen van niet-openbare gegevens uit een computer strafbaar wordt, evenals het helen (doorverkopen) van deze gegevens.

Op dit moment zijn dergelijke activiteiten nog niet strafbaar, omdat deze informatie juridisch gezien geen 'goed' is. Een 'goed' is iets waarover je niet meer beschikt als een ander ermee vandoor gaat, zoals bijvoorbeeld een fiets. Als een hacker een computerbestand kopieert en doorsluist, raakt de eigenaar de gegevens niet kwijt. De gegevens staan dan nog in zijn computer. Vervolging voor heling is nu daarom niet mogelijk.

Het wetsvoorstel brengt daar verandering in. Straks hoeft de eigenaar de gegevens niet meer kwijt te zijn om derden te kunnen vervolgen voor heling. Voor een veroordeling blijft het van belang dat de verdachte wist of kon vermoeden dat de informatie afkomstig is van een misdrijf.

Ruimer opneemverbod

Tot slot behelst het wetvoorstel ook nog een verruiming van het verbod op afluisteren en aftappen van vertrouwelijke gesprekken. Zo is het bijvoorbeeld nu slechts verboden om in een woning ongemerkt een gesprek op te nemen als de persoon die het gesprek opneemt daar niet aan deelneemt, maar als het wetsvoorstel doorgang vindt, dan is het straks ook strafbaar als de persoon die het gesprek opneemt wel aan het gesprek deelneemt.

Het wetsvoorstel zit nog tot eind september in de consultatiefase.