De boodschap van de door politici van PvdA, CDA en VVD aangevoerde task force is helder: overheden, investeer waar mogelijk en zet alles op alles op supersnel breedband. Dat advies ligt nu bij minister van Economische Zaken Maria van der Hoeven.

Maar de onder haar ressorterende OPTA en NMa lieten een heel andere boodschap horen: overheden, blijf met je handen af van de breedbandmarkt, want is het gunstigst voor een gezonde marktontwikkeling. Wat doet Van der Hoeven met die twee meningen?

OPTA en NMa sceptisch

Dat lijkt een zaak te worden van een nieuw kabinet, ofschoon de Crisis- en Herstelwet met verruimde mogelijkheden voor gemeenten om te financieren, wordt doorgedrukt. Daarmee lijkt de mening van NMa/OPTA bijzaak te worden. Gemeenten en provincies wachten niet.

Een maand eerder liet OPTA-voorzitter Chris Fonteijn in veel feller bewoordingen weten dat wat hem betreft de roep om glasvezel geen enkele grond had.

Gevraagd naar een reactie laat Fonteijn via de woordvoerster weten bij zijn standpunt te blijven aangaande participatie in, en stimulering van glasnetten door overheden: “Wij blijven er kritisch tegenover staan en de eerlijke concurrentie bewaken. Tot nu toe heeft de markt zijn werk gedaan met investeringen en daardoor is Nederland koploper met breedband.”

Fonteijn had ook een vooruitziende blik: “Glas is sexy. Iedereen moet het kennelijk hebben, en straks waarschijnlijk mevrouw Kroes ook in haar nieuwe rol." Inderdaad heeft Neelie Kroes zich vrijdag solidair verklaard met de plannen van de provincie Limburg om in superbreedband te investeren. Ne als Limburg zelf onthield ze zich wijselijk van het noemen van een technologie.

Rob van Esch, directeur van lobbyclub NLkabel, vindt de uiting van Kroes onjuist: "Ze noemt Duitsland als voorbeeld, maar het streven is daar om binnen een paar jaar driekwart van de bevolking tenminste 50 mbps te kunnen aanbieden. Die doelstelling hebben we hier al lang en breed voor elkaar, en ook nog zonder overheidsgeld."

Overwinningen geclaimd

Beide kampen, glas en kabel, claimen de ‘overwinning’ met het advies van de Task force. NLkabel zegt dat de technische onderdelen van het rapport, gestoeld op TNO-onderzoek in haar voordel werken.

Van Esch: “Binnen tien jaar naar 400 mbps upload en 100 mbps download, en dat gaat de kabel zeker halen. Als je de lijn van de afgelopen vijf jaar doortrekt en naar de nieuwste technologie kijkt, dan is dat geen enkel probleem.”

TNO bevestigt dat en noemt zelfs met Ethernet-to-the-Home over kabel een download van 1 gbps per klant, maar houdt ook een slag om de arm met ondermeer de betrouwbaarheid van veel gelijktijdige ‘superbreedband’ verbindingen. Glas roept die twijfel niet op. Bovendien stelt TNO de kabel de noodzakelijke openheid ontbeert.

Feit is dat de kabel nog jarenlang aan de vereisten kan voldoen. De volgende situatie kan ontstaan: de gemeente bepaalt de behoefte aan superbreedband en schrijft een tender uit: Ziggo of UPC zegt: Reggefiber/KPN wil direct een glasnet leveren voor 3 miljoen euro. De kabel zegt: wij verglazen het aansluitnet in 2017, dat is vroeg genoeg gezien de behoefte van diensten. Wat dan? Naar de rechter?

Van Esch: “Die situatie is hypothetisch, maar die kan ik me wel voorstellen. Gemeenten moeten inderdaad met diensten aantonen wat de behoefte is, dat is de enige juiste weg. Ze gaan niet over technologie."

Glaslobby

Ook het FttH Platform Nederland claimt het gelijk van de Task Force te mogen boeken: onmiskenbaar pleiten de Task Force en Kroes voor krachtige stimulering van symmetrische hoge snelheid netten. Dat betekent glas.

Stedenlink, het verband van gemeentelijke glasnetten vindt ook dat de Task Force pleit voor meer glas en overheidsbemoeienis. Met het FttH-platform is Stedenlink van mening dat de Rijksoverheid ook zo’n visie moet ontwikkelen, net als bijvoorbeeld Frankrijk dat vier miljard euro in glas pompt.

Maar de kabel maakt uit het rapport op dat haar snelheden zullen volstaan. Arno Groenendijk, coördinator van Stedenlink en verantwoordelijk voor de komst van het stadsdekkend Glashart Deventer zonder gemeentegeld, ziet dat heel anders. “Zowel de Task Force als Kroes doen hun uiterste best om technologieneutraal te blijven. We weten allemaal dat de huidige claim van de kabelaars al gebakken lucht is: luister maar naar usergroups van UPC en Ziggo.”

Sneller uploadbehoefte

En de projectie van TNO over behoefte aan bandbreedte vindt Groenendijk conservatief, vooral over de uploads: “ De wet van Metcalfe (het netwerkeffect, red) leert dat het veel sneller zal gaan als velen zijn aangesloten. En we hoeven met diensten maar 0,6 procent te besparen op zorg, onderwijs en veiligheid om de investering er al uit te halen en boeken dan nog ons rendement.”

Volgens Groenendijk is het hele telecombeleid van afgelopen jaren onjuist geweest: “De ballon van de fictie van marktwerking in infrastructuur, ook van de Opta, wordt weldra doorgeprikt. We gaan terug naar de nutsfunctie: een open glasnet, iedereen is welkom tegen gelijke voorwaarden. De kabel houdt alles dicht.”

En Groenendijk wijst op kabelaars als Cogas en CAI Harderwijk die nu al serieus overwegen om hun netten te verglazen. Van Esch van NLkabel: “ We zijn niet tegen glas, dat is een uitstekende technologie. Dit is trouwens een teken dat de markt zijn werking doet…”