De ministerraad heeft vrijdag ingestemd met het voorstel van staatssecretaris Ank Bijleveld van Binnenlandse Zaken (BZK) om helemaal geen stemcomputers meer te gebruiken bij verkiezingen.

"Uit onderzoek blijkt dat van een nieuw te ontwikkelen apparaat waarop de kiezer zijn keuze kan bepalen niet kan worden gegarandeerd dat de gemaakte keuze op geen enkel moment is 'af te luisteren'. Ook vergt het ontwikkelen van nieuwe apparatuur een grote investering, zowel in geld als in organisatie. Het kabinet oordeelt dat dit te weinig meerwaarde heeft ten opzichte van stemmen met potlood en stembiljet."

Stemprinter ook niet veilig

Ook de inzet van de elektronische stemprinter is van de baan. Dit was als alternatief voor de onveilig geachte stemcomputers geopperd door de adviescommissie Korthals Altes, maar wordt door het kabinet eveneens naar de schroothoop verwezen.

Een expertgroep onder leiding van hoogleraar Bart Jacobs van de Radboud Universiteit concludeerde namelijk 'dat alle stemprinters individueel en periodiek zouden moeten worden getest zonder dat daarbij de garantie bestaat dat alle apparaten op de verkiezingsdag onder de toegestane stralingsnorm blijven.'

Menselijke tussenkomst

Wel worden proeven met twee varianten geïnitieerd, waarbij 'menselijke controle' tijdens het stemmen centraal staat. In de eerste variant worden gekozen kandidaten opgelezen en door een ander stembureaulid met een barcode gescand. Het scanapparaat is verbonden aan een teller. In de tweede variant worden de namen van de gekozen kandidaten opgelezen en voert een ander stembureaulid deze in een telapparaat in. Als de proeven positief verlopen, worden eisen voor apparatuur en programmatuur opgesteld en wettelijk vastgelegd.

Overwinningsrede

Het besluit is een triomf voor hacker en cryptograaf Rop Gonggrijp, die al twee jaar ageert tegen onveilige stemcomputers met de actiegroep 'Wij vertrouwen stemcomputers niet'. Op de website verscheen vrijdag een overwinningsrede met de bijkans historische aanhef: "Wij, de voorstanders van controleerbare verkiezingsuitslagen, zijn wereldwijd aan het winnen!"

Na Nederland zijn nu volgens de actieclub ook veel Amerikaanse staten om, waaronder Californië. Daarnaast zijn stemcomputers in onder meer Duitsland,Engeland, Ierland en Italië in de ban gedaan of in opspraak geraakt. "In veel landen wordt actie gevoerd en stemmen zonder papieren kopie is wereldwijd op zijn retour", zo juicht de actiegroep.

Gonggrijp was vrijdagavond niet bereikbaar voor commentaar.