Het afschaffen van het retourtje in de trein trein blijkt slecht te vallen bij de Tweede Kamer. Vorige week maakte de NS het einde van het retour-tarief bekend. Reizers zullen bij de invoering van de OV-chipkaart twee enkeltjes moeten kopen en zijn dan zes procent duurder uit.

Motie om behoud retourtje

Onderzoek leert dat een dergelijke regeling haaks op de wil van de Tweede Kamer staat. Alle partijen, op de VVD na, steunden in April 2007 een motie van de CDA'er Jan Mastwijk die vroeg om het retourtje en tarieven te handhaven.

Mastwijk zegt in een reactie dat hij eerst de officiële reacties van consumentenorganisaties afwacht. Indien nodig belooft hij in te grijpen.

Hoe de ingreep precies zal verlopen is nog niet duidelijk. De NS is immers een private onderneming die in principe zelfstandig zijn tarieven mag vaststellen. "Als kamerbreed of bijna kamerbreed het idee ontstaat dat dit met de retourtjes voor de reiziger slecht uitpakt, dan zie ik het niet gebeuren," zegt Mastwijk tegen Webwereld.

Ook dagkaart verdwijnt

Naast het retourtje in de trein, blijkt overigens dat ook de dagkaart zal verdwijnen. Bij een dagkaart mogen reizigers tegen een vast tarief onbeperkt reizen. Een zegsman van de NS zegt toe dat de dagkaart de komende twee tot drie jaar op papier worden verstrekt. Evenals bij het retourtje, zou het technisch niet mogelijk zijn om deze tarief-variant op de OV-chipkaart te laden.

Twijfel over technische beperkingen

Er is echter twijfel gerezen over de vraag of de OV-chipkaart werkelijk geen retourtjes kan verwerken. In London wordt een vergelijkbare technologie gebruikt, en daar blijkt het wel mogelijk om retourtjes en dagkaarten tegen een gereduceerd tarief te kopen. Navraag van Webwereld en Trouw wees uit dat het Engelse systeem dagelijks het reisgedrag van zijn klanten analyseert. Wie een retour-route heeft afgelegd krijgt automatisch extra tegoed op zijn kaart teruggestort, evenals reizigers die goedkoper zouden zijn uitgeweest wanneer zij een dagkaart hadden gekocht.

Vragen

Voor de SP is dit aanleiding om vragen te stellen aan de staatssecretaris van Verkeer- en Waterstaat Tineke Huizinga. De partij wil weten of de minister bereid is een vergelijkbare oplossing van de NS te eisen.

"Deze chipkaart zou het reisgemak verbeteren. En wat we nu zien, is dat de techniek de mogelijkheden alleen maar beperkt", verzucht SP-kamerlid Emile Roemer tegenover Webwereld. "Ik kan niet meer anoniem met korting reizen, ik ga extra betalen omdat het retourtje verdwijnt en als ik een beetje pech heb word ik nog geplet tussen de poortjes ook", concludeert hij.

De kritiek op de poortjes is een verwijzing naar artikel in het Algemeen Dagblad, waarbij een bejaarde man gewond raakte toen hij legitiem door een poortje liep.

"De vervoerders worden misschien nog beter van deze chipkaart, maar de reiziger allang niet meer. Willen we van de OV-chipkaart echt een succes maken, dan moet de staatssecretaris er voor zorgen dat de reiziger ook echt beter af is: dus altijd gegarandeerd de laagste tarieven!"

Teleurstelling

Ook consumentenorganisaties reageren negatief en hopen dat de politiek de plannen van de NS tegenhoudt.

"Dit voorstel voldoet niet aan onze belangrijkste eis, namelijk dat reizen door de OV-chip niet duurder mag worden. En dat wordt 't nu wel voor een belangrijk deel van de reizigers", stelt Henk Verhagen, OV-chipkaartspecialist bij de Consumentenbond tegenover Webwereld. Hij vindt het raar dat de reiziger wordt opgezadeld met een technisch probleem waar zij niet om gevraagd hebben. "Als je dit met droge ogen goedkeurt, houdt de discussie voor ons op. Hier moet gewoon een streep door gehaald worden."

Ook bij reizigersvereniging Rover oogsten de spoorwegen weinig begrip: "We hebben grote problemen met het duurder maken van het retourtje. Het is de omgekeerde wereld. Een ander tariefsysteem introduceer je als uit onderzoek blijkt dat klanten daar om vragen, niet omdat de nieuwe techniek je huidige systeem niet aankan."