Volgens Fons Tuinstra, journalist en mediaconsulent woonachtig in Sjanghai, is de westerse berichtgeving over het blokkeren van zoekmachines in China voornamelijk 'vals rumoer'.

De afgelopen dagen verschenen er in talloze media, aangejaagd door weblogs als SearchEngineland en TechCrunch, berichten dat de Chinese overheid westerse zoeksites als Google, Yahoo en MSN Live had gekaapt en omgeleid naar de inheemse zoekmachine Baidu.

Dit zou een 'politiek-economische vergelding' zijn voor de onderscheiding die de Dalai Lama recentelijk ontving in het Amerikaanse Congres. Bovendien viel de blokkade samen met het zeventiende partijcongres in Peking, het belangrijkste politieke evenement van China, dat eens in de vijf jaar wordt gehouden.

Dat kon geen toeval zijn, maar bewuste frustratie van informatievoorziening en nieuwsgaring door de Chinese censor, die rust wil tijdens het congres, zo speculeerden veel westerse media, waaronder AFP. Ook Reporters Zonder Grenzen wees beschuldigend naar de Chinese regering.

'Mediahoax'

Fons Tuinstra, al tien woonachtig in Sjanghai, houdt het op een opgeklopte 'hoax' die niet overeenkomt met de werkelijkheid. "Er zijn lokaal wat storingen geweest, maar om nu de Dalai Lama en het partijcongres er bij de haren bij te halen is nogal onverantwoord", aldus Tuinstra op z'n weblog China Herald.

Van een 'nationale blokkade' is dus geen sprake, wel waren de afgelopen week ongewoon veel meldingen van internetstoringen en omleidingen.

Niks ongewoon, aldus Tuinstra in een toelichting aan Webwereld: "Storingen en omleidingen zijn in China een incidenteel verschijnsel, maar dat is nauwelijks nieuws, tenzij het ten onrechte aan de Dalai Lama of het partijcongres kan worden toegeschreven."

"De meningen over de redenen lopen uiteen. Sommigen denken aan een update van de filters, maar een gewoon commerciële afspraak lijkt meer voor de hand te liggen", aldus Tuinstra.

In het geval van een storing (met welke oorzaak dan ook) wordt de Chinese surfer omgeleid naar een door de isp aangeboden 'startpagina'. Sommige providers hebben daartoe een overeenkomst met Baidu, maar niet allemaal. "Hier is dat een andere site dan Baidu, meestal krijgen we hier een site van Shanghai Telecom te zien", zo meldt de mediaconsulent.

Overigens is YouTube momenteel wel helemaal geblokkeerd in China. De oorzaak daarvan heeft meer schijn van politieke inmenging. De lancering van een Chinese versie van YouTube in Taiwan vorige week zou daarvoor de aanleiding kunnen zijn geweest, zo vermoedt Tuinstra.

Baidu naar Europa

Ondertussen heeft de Chinese zoekmachine Baidu verregaande ambities om haar vleugels uit te slaan in Europa en Amerika. Een half jaar geleden werden berichten hierover nog stellig ontkend, maar tegenover Bloomberg bevestigde Baidubaas Robin Li vorige week de expansieplannen.

Het zoekbedrijf meldde tegelijkertijd dat het op de thuismarkt in China een online veilingsite gaat lanceren, die gaat concurreren met de Alibaba Group, de Chinese equivalent van eBay.