Dat bleek tijdens een recente discussiebijeenkomst op de Vrije Universiteit in Amsterdam waar het filteren werd besproken. Aanleiding was het vernietigende WODC-rapport waaruit onder meer bleek dat de KLPD niet bevoegd is dergelijke zwarte lijsten te maken.

Aansprakelijkheid

Als het aan het Ministerie van Justitie ligt, vormen de providers de oplossing. Zij zouden zelf een lijst moeten maken die buitenlandse sites moet filteren als opsporing en vervolging lastig blijkt. Op dit moment onderzoekt ECP.NL, een publiek privaat platform, de haalbaarheid van het kinderpornofilter 2.0.

Experts zien echter juridische beren op de weg voor zo'n filter, bijvoorbeeld in het geval er filterfouten worden gemaakt. "Als een bedrijf onterecht op de lijst staat en schade als gevolg daarvan te bewijzen is, dan is die ook te verhalen", denkt professor Rik Kaspersen, een van de onderzoekers rond het WODC-rapport.

Dat het maken van fouten niet ingewikkeld is, bleek al uit het rapport. Van de ruim 100 websites bleken twee websites geen kinderporno te bevatten. In 29 gevallen was de blokkade ten onrechte, omdat dit landen betrof waar reguliere opsporing ook zijn werk kon doen. En onlangs werd bekend dat het Finse pedofilter abusievelijk de site van webstandaardenorganisatie W3C kortstondig blokkeerde.

Blijft ongrondwettig

Ook zouden providers tegen andere juridische obstakels kunnen aanlopen. Zo wijst een van de aanwezige juristen erop dat je via de algemene voorwaarden wel een afspraak met klanten kunt maken, maar dat de gefilterde partij daar niet bij betrokken is. Soms blijkt kinderporno op een klein onderdeel van een domein te staan, terwijl de domeinhouder ter goede trouw is.

Veel juristen hebben grote moeite met het filter, omdat dit de netneutraliteit in het gevaar brengt en ook mogelijk een probleem gaat vormen voor de vrijheid van meningsuiting. Natuurlijk is volgens hen iedereen tegen kinderporno, maar wordt het begin gemaakt met een glijdende schaal. "Moet je privaat-publieke samenwerking promoten als je daarmee de grondwet schendt?", vroeg een bezoeker zich retorisch af.

Minder eensgezind waren de juristen over de vraag of marktpartijen als UPC of Ziggo zich door te filteren schuldig maken aan misbruik van hun monopoliepositie. Al zijn zij niet de enige internetaanbieder, hebben zij wel als enige een kabelnet in hun beheer.

XS4All twijfelt

Ook internetprovider XS4ALL twijfelt over de mogelijke juridische problemen. "We hebben die vragen ook en nog wel meer", verzucht voorlichter Niels Huijbregts. Hij hoopt dan ook dat ECP.NL met een manier komt om de lijst foutloos te maken. De provider was lang tegenstander van het filter, maar ging onder enorme publieke en politieke druk door de knieën.

Provider UPC wilde niet reageren, maar verwees door naar ECP.NL voor commentaar. Het platform stelt vooralsnog op de zaak te studeren.