Tegen KPN en mobiele nieuwkomer Robin Mobile zijn klachten ingediend bij marktwaakhond ACM wegens schending van de wettelijk verplichte netneutraliteit.

Het blokkeren van telecomdiensten via internet wordt sinds november in de gaten gehouden met een app van de Internet Society Nederland, die sinds deze week ook voor de iPhone beschikbaar is in de App Store.

Met de app hebben gebruikers tot nu toe 13.000 keer testen gedaan, op poorten voor VOIP (SIP en Skype), WhatsApp (XMPP), Youtube, Bittorrent en Spotify en de daarmee samenhangende protocollen RTSP, DNS, RTP en RTCP.

“De VOIP-test op poort 5060 was bij Simyo negatief voor 20 IP-adressen. Simyo heeft dat ontkend maar onze tests wijzen anders uit”, zegt Alexander Blom in Leiden, bestuurslid van Isoc.nl.

‘Flagrante onzin’

Simyo geeft via Skype geen antwoord. Maar via het 0800-nummer laat Simyo weten dat het Skypen wel goed mogelijk is. “Degenen die melden dat VOIP niet mogelijk is via het SIP-protocol gebruiken IP-nummers op lokaal niveau. Ze moeten het via het publieke IP-netwerk opzetten.”

Blom: “Dit is technisch flagrante onzin. Ze blokkeren heel simpel poort 5060 en dat is door onze tests en door Simyo abonnees die VOIP op hun netwerk wilden gebruiken meermaals vastgesteld.” Hij heeft inmiddels een klacht over Simyo bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM) ingediend.

ACM, waar Opta in opging, moet de netneutraliteit handhaven ondanks kritiek op het besluit van de politiek om eenzijdig de neutraliteit van internettoegang te waarborgen.

“We proberen eerst de blokkade zo snel mogelijk te laten opheffen want dat is in het belang van de consument. Vervolgens gaan we na of er sprake was van een wetsovertreding. Zo ja, dan volgt er een boete.”

Zo onderzoekt de ACM nog een blokkade door KPN van app RingCredible die het telecombedrijf ervan beschuldigde het goedkoop bellen naar het buitenland te hebben geblokkeerd.

Behalve inzake Simyo beschuldigt Isoc.nl KPN van het niet voldoen aan de wet vanwege oude routers van provider Planet Internet, omdat Voip-telefonie via poort 5060 niet werkt. “KPN had op z’n minst klanten daarover moeten inlichten en dat is niet gebeurd. Hoe lang gaat het duren voor al die routers zijn vervangen? Nog tot 2020?”

Volgens KPN heeft de beschuldiging van de Isoc-bestuurder geen grond: “Het is juist dat op oude routers de poort 5060 voor eigen service van KPN is gereserveerd, maar dat we in overtreding zouden zijn is werkelijk een onzinnige beschuldiging.”

Volgens KPN hebben klanten in sporadische gevallen het probleem gemeld. “Onze technici hebben daarop samen met de klant naar een oplossing van het probleem gezocht en meestal ook gevonden, met bijvoorbeeld een andere poort voor de SIP-dienst. Zo niet, is er een moderne nieuwe router geleverd.”

‘OPTA te laks’

Blom: “De ACM zou dat veel adequater moeten aanpakken, maar zit erbij en laat het gebeuren. Pas met een stok achter de deur gaan bedrijven oppassen. Maar OPTA was eerder al negatief over netneutraliteit.”

ACM ontkent het laatste, ofschoon duidelijk was dat OPTA zeer sceptisch was. ACM zegt wel degelijk de handhaving strikt te nemen: “Jammer dat doordat OPTA kritisch is geweest over het wetsvoorstel, nu gedacht wordt dat ACM deze wet niet stringent gaat handhaven. Dat is echt onzin. Naast dat we hebben gesproken met de branche over deze nieuwe regels, proberen we ook via ConsuWijzer consumenten uit te nodigen hun klachten bij ons in te dienen. Zodat we weten wat er speelt. Daarom zien we de klacht van Isoc.nl dan ook graag tegemoet.”

Blokkering van internettoepassingen– Blom biedt er met zijn bedrijf BudgetPhone ook een – is volgens hem schadelijk: “Innovatie op internet is afhankelijk van de handhaving van netneutraliteit. Consumenten en bedrijven ondervinden schade van blokkades, en innovatieve diensten komen niet van de grond zonder een open internet.”

Met de isptest-app gaat het goed volgens Isoc.nl. De software is dankzij een partnerschap met Isoc Bangladesh ontwikkeld bij de universiteit van Dhaka en zal, nu de iOS app beschikbaar is, ook via Isoc in andere landen gepromoot worden. “Daar is netneutraliteit in veel gevallen niet geregeld, maar is transparantie over het blokkeren van IP-diensten wel belangrijk”, aldus Blom.

Er zijn nu versies in het Russisch, Japans en zelfs Swahili voorhanden. “en de teksten van vertalingen stromen binnen. Op alle werelddelen blijkt dit te spelen. Logisch, zowel consumenten als bedrijven willen graag een open internet. Gevestigde belangen proberen dit tegen te houden.”

Robin Mobile: dongel verboden

Nieuwe aanbieder Robin Mobile maakt veel reclame met ‘echt onbeperkt’ internet, maar komt vervolgens met een aantal voorwaarden die de wet voor netneutraliteit overtreden. Wie de voorwaarden overtreedt, wordt afgesloten. Dat lijkt het goed recht van het bedrijf, maar die voorwaarden druisen in tegen de Telecomwet.

Matthijs van Bergen van ICTRecht vermoedt dat hier inderdaad sprake kan zijn van een overtreding van Wetsartikel 7.4a van de Telecomwet, mede op grond van correspondentie van Robin Mobile en Mathijs Kwik.

Hij wilde klant worden bij Robin, met een laptop met dongel. Dit mag volgens Robin Mobile niet direct, maar wel via een telefoon met hotspot/tethering functionaliteit. Ook wordt het ‘langdurig openstaan van verbindingen (babyfoon, gebruik als router, streaming videocamera's, etc.)’ niet toegestaan door Robin.

“Een klant weigeren/afsluiten omdat hij voor 200Mb "babyfoonverkeer" veroorzaakt terwijl een andere klant voor 200Mb YouTube-video's kijkt, lijkt mij onderscheid op basis van gebruik. Dat schendt de netneutraliteit”, aldus Kwik.

Robin Mobile liet weten: “Een dongel is een extern apparaat waar je verbinding met internet mee kunt maken. Het gebruik daarvan mag niet omdat een dongel ook op een computer of laptop aangesloten kan worden, waardoor continue gebruik in de hand wordt gewerkt. En dan bedoel ik ook echt de mensen die daar misbruik van maken door continu of bijna continue een verbinding hebben openstaan. Helaas worden de mensen die een dongel normaal gebruiken daar inderdaad de dupe van, omdat het gebruik wordt uitgesloten.’

Is Fair Use Policy 'eerlijk'?

Volgens Robin Mobile gaat het hier niet om eerlijk gebruik (‘fair use

policy’, kortweg FUP) noch op netneutraliteit, want er worden geen

diensten geblokkeerd maar bepaalde hardware-aansluiting tegengegaan. Echter, er geldt een limiet op bepaalde toepassingen en niet op het aantal MB’s en daarmee wordt de wet overtreden, vindt Kwik. Kwik diende een klacht in bij de ACM.

Robin Mobile vindt van niet en liet Kwik weten: “Het gebruik van de SIM kaart is echt onbeperkt. Wat wel is toegestaan, en heel normaal is, is aangeven wat wel en niet mag met de SIM kaart. Concreet betekent dit dat je YouTube filmpjes mag bekijken en ook nog dat je zelf bepaalt hoe vaak je dat wil doen. Sterker nog, daar hebben we geen enkel probleem mee.”

Arnoud Engelfriet, collega van Van Bergen van ICTRecht: “Het zal heel erg van de fair use policy afhangen. Hoofdregel is: de wet netneutraliteit bepaalt limitatief wanneer je mag beperken of afsluiten. De enige mogelijk relevante grond is congestiebeperking.”

Een FUP die specifiek daarop is gericht maar werkelijk niet naar het soort verkeer kijkt, kan legaal zijn: "In geval uw excessief gebruik van de verbinding tot problemen bij andere klanten leidt, mogen wij gepaste proportionele maatregelen nemen". Maar excessief belasten door klanten zónder problemen bij andere abonnees is toegestaan, zo zegt Engelfriet die er recent over over blogde. “Skype blokkeren of Bittorrent afknijpen om zo congestie tegen te gaan mag niet, gelijke soorten verkeer moeten gelijk behandeld.”

Recentelijk bleek ook dat Vodadone en T-Mobile de netneutraliteit schenden. T-Mobile blokkeert bepaalde protocollen bij WiFi in de trein, en Vodafone-dochter Sizz bevoordeelt RTL streams door ze 'datavrij' buiten de bundel te plaatsen.

Update 17-7-2013: Aanvullende reactie van KPN

"KPN en Simyo bevestigen nogmaals geen diensten te blokkeren. Uit zorgvuldigheid heeft KPN naar aanleiding van deze publicatie in Webwereld nogmaals onderzocht of er op haar modems technische conflicten zijn met Poort 5060 voor SIP. Dit bleek, zoals verwacht, niet het geval. De klantreacties direct na de publicatie van dit artikel verschenen, bevestigen dit ook. Klanten geven aan Voip diensten gewoon te kunnen gebruiken en dat van een blokkade geen sprake is.

De enige situatie die wij kunnen bedenken waarin een klant met een Planet-modem toch een probleem heeft is, als /_alle_/ firmware upgrades die wij hebben uitgevoerd op het modem niet succesvol zijn geweest. Aangezien die kans nagenoeg nul is (wij doen er meerdere per jaar), kan er dan eigenlijk alleen maar een belemmering vanuit de klant zijn.

Voorbeelden hiervan zijn:

  • De klant heeft een firewall geïnstalleerd waardoor die onze firmware upgrades belemmert
  • De klant heeft zijn modem 's nachts standaard uit staan
  • Het modem is nooit geïnstalleerd geweest en alleen kortstondig vlak voor het artikel gebruikt.”