Terug naar de basics. Onder dit motto presenteerde KPN vorige week zijn nieuwe bedrijfsonderdeel EuroRings. Hierin zijn onder meer de uit de failliete boedel van KPNQwest gekochte glasvezelkabels ondergebracht. Leo Roobol - lid van de Raad van Bestuur - en kersverse EuroRings-directeur Henjo Groenewegen benadrukken de nuchtere, bijna saaie aanpak van de ip/data-divisie.

De nieuwe aanpak staat diametraal tegenover die van KPNQwest, het ter ziele gegane samenwerkingsverband van KPN en het Amerikaanse Qwest. Dit werd precies vier jaar geleden met veel tamtam aangekondigd, temidden van de hoogtijdagen van de dotcomhype. 'Kenners' voorspelden toen nog explosieve toenames van het internationale dataverkeer en bedrijven als KPNQwest zouden hierin een belangrijke rol spelen. In hoog tempo werden kilometers glasvezelkabel door de grond getrokken. Opengewerkte trottoirs waaruit een kleurige kluwen kabelhulzen omhoogstaken waren de getuigen van de revolutie die plaatsvond.

Lachertje

De voorspelde groei kwam er niet en veel van de kabels bleven werkloos achter. De dataleveranciers kwamen massaal in een wereldwijde crisis terecht en werden het lachertje op de beursvloer. Veel ervan moesten zelfs uitstel van betaling aanvragen en werden uiteindelijk failliet verklaard. Waaronder KPNQwest. KPN moest 700 miljoen euro afschrijven op dit mislukte avontuur.

KPN wist van de curatoren voor nog eens enkele miljoenen de kabels in onder meer Nederland, België en Duitsland te kopen, plus verbindingen naar Engeland en de VS. Ironisch genoeg behoorde een aantal hiervan oorspronkelijk tot de inboedel die KPN bij KPNQwest inbracht. KPN heeft zijn eigen kabels dus weer teruggekocht.

In Engeland en Frankrijk wist KPN - ter vervolmaking van het nieuwe Europese netwerk - bovendien van andere partijen kabels te kopen. Op die manier werd het Finse Telia slim buitenspel gezet. Telia kocht direct na het faillissement de Franse kabels, volgens KPN overduidelijk met het doel deze voor veel geld door te verkopen. "Ze staan nog steeds in de aanbieding", zo zegt Roobol fijntjes.

Kritisch

Roobol zegt nu - vier jaar later - dat KPN bij aanvang van het avontuur al niet overtuigd was van alle beloftes. "We hebben toen al kritische vragen gesteld. Helaas hebben de pessimisten gelijk gekregen. De behoefte aan datacapaciteit was veel kleiner dan verwacht. Bovendien begaven zich meer partijen op de markt dan we voorzagen."

Voor de nabije toekomst is Roobol positief: "De behoefte aan dataverkeer in een aantal kernlanden blijft." KPN ziet de ip/data-tak zelfs als een van de pijlers waarop het bedrijf zal rusten. EuroRings zal gewoon, ouderwets moeten voldoen aan de wetten van de oude economie, zo zegt Roobol. Dat betekent dat het onderdeel snel uit de rode cijfers zal moeten zijn.

'Saai nutsbedrijf'

Wat de exacte doelstellingen zijn, wil Groenewegen van EuroRings echter niet zeggen, behalve dat het eerste jaar (te beginnen in januari 2003) nog geen winst zal worden gemaakt. Wel moet dan een groot aantal klanten worden binnengehaald. Nu is KPN zelf nog de enige klant. KPN aast uiteraard op de oude klanten van KPNQwest die tijdelijk werden ondergebracht bij de concurrentie.

EuroRings moet doen waar het goed in is, zo zegt Groenewegen: "Heel simpel, datatransport. In die zin zijn we bijna weer een saai nutsbedrijf. We willen niet meer achter elke trend aanlopen." Daarbij heeft KPN geen pan-Europese pretenties meer, zoals vroeger. "We zijn met EuroRings een goede partij, zeker op de thuismarkt." Groenewegen noemt Telia, Cable&Wireless en BT Ignite als belangrijkste spelers op de markt van ip- en dataverkeer.

Voordeel van EuroRings boven veel van de concurrenten is het kostenniveau waarop het opereert. "We hebben de onderdelen tegen 'post-crash'-kosten kunnen kopen. Veel concurrenten bedrijven hun handel nog tegen veel te hoge kosten. Weliswaar zijn ze vaak na een periode van surseance schuldenvrij, maar feitelijk is er niets veranderd." Groenewegen denkt dat er nog wel wat klappen zullen vallen.

Overcapaciteit

Het netwerk van KPN is ondertussen teruggebracht naar waar op dit moment echt behoefte aan is. "In de tijd van KPNQwest liep iedereen te koop met het aantal kilometers kabel dat ze hebben. Zo rekenen wij niet meer", aldus Groenewegen.

Op dit moment is er volgens Groenewegen nog sprake van overcapaciteit op de internationale glasvezelmarkt. Dat gaat echter de komende tijd veranderen. "Heel veel kabels zullen nooit worden geactiveerd. Vraag en aanbod zullen meer in overeenstemming met elkaar raken."

Met een laatste stukje Frankrijk zijn recent alle ringen gesloten, waardoor het bedrijf vanaf januari volledig operationeel is.