De hulpverleningssystemen p2000 en c2000 werkten dinsdagnacht tussen 1 uur 's nachts en half 8 's ochtends niet, door een fikse storing in een KPN-knooppunt in de Waalhaven van Rotterdam. Ook de Rotterdamse metro urenlang niet omdat de metrobestuurders geen contact konden houden met de centrale en het daarom onverantwoord was om te rijden.

Een sluitende verklaring voor de problemen gaf de telecomoperator niet direct. Eerst zou het gaan om een defecte computer. Later werd er gesproken over een kapot "verbindingskastje' in het netwerk.

Dubbel falen

Die laatste verklaring komt het dichtst bij de waarheid. "De oorzaak van de storing ligt in een zogenaamd 'cross connect' systeem. In de berichtgeving komt het woord 'kastje' veelvuldig voor. Enige verduidelijking is op zijn plaats", stelt de telco in een e-mailverklaring. Cross connect systemen zijn complex maar "zeer robuust en betrouwbaar", aldus KPN.

Deze kritieke systemen zijn dan ook dubbel uitgevoerd om storingen te voorkomen. Maar bij werkzaamheden in Rotterdam vielen ze alle twee uit. "In dit geval leidden onderhoudswerkzaamheden aan het ene deel tot een storing in het andere deel van de cross connect", meldt de operator. "Volgens leverancier Alcatel-Lucent komt een dergelijke storing zeer zelden voor." KPN stelt niet eerder getroffen te zijn door een dergelijke storing.

Over het algemeen betrouwbaar

Een telecomexpert die sprak met Webwereld maar liever anoniem wil blijven, legt uit dat de cross connect systemen essentieel zijn voor het in stand houden van het netwerk: "Een cross connect is een apparaat waarmee circuit geschakelde verbindingen gemaakt kunnen worden. Je hebt elektrische en optische varianten. Het is het telecom-equivalent van een spooremplacement tsjokvol wissels", e-mailt hij.

"Over het algemeen betrouwbare spullen. Maar soms gaat er wel eens wat mis. De vraag is hoeveel geld je wilt uitgeven aan redundantie. Maar dan nog hou je kans op menselijke bedieningsfouten. Bijvoorbeeld bij preventief onderhoud, in het geval dat er een handmatige failover moet plaatsvinden voor een software-upgrade ofzo. Gegeven het tijdstip zou het me niets verbazen als er in een onderhoudswindow wat mis is gegaan."

Onderzoek

Technici van KPN zijn samen met Alcatel-Lucent een onderzoek gestart naar de oorzaak van de storing om herhaling te voorkomen. "Zodra de uitkomsten van het onderzoek beschikbaar zijn, zullen we hierop terugkomen. Hangende de uitkomsten van dit onderzoek worden overigens geen werkzaamheden gepleegd aan de andere cross connect knooppunten", voegt KPN nog toe.

Er lopen ook twee onderzoeken van het ministerie van Veiligheid en Justitie (VenJ) naar het uitvallen van het KPN-netwerk. De eerste resultaten moeten nog deze week bekend zijn. Er wordt ook een breder onderzoek gedaan naar mogelijk structurele problemen met deze cross connect punten. Voor het ministerie is een dergelijke storing onacceptabel.