Telecomtoezichthouder Opta oordeelt dat KPN zich schuldig maakt aan illegale prijsafspraken waarmee het concurrentie ondermijnt. Via de zogeheten KlantPartnerProgramma's (KPP's) van het bedrijf worden verboden afspraken gemaakt met zakelijke afnemers.

Offertetraject

Die bedrijven gaan dan akkoord dat KPN altijd wordt uitgenodigd voor een offertetraject en dat de offerte naar KPN gaat als het om een gelijkluidend aanbod gaat. Verder constateert Opta dat KPN met zakelijke klanten afspreekt dat die worden geïnformeerd als een concurrent een lagere prijs biedt zodat KPN dat bod kan evenaren. Daarmee gaat dan de eerste afspraak weer in, zodat KPN de offerte wint.

Volgens de Opta is dit tussen begin 2007 en april 2009 gebeurd bij drie grootzakelijke klanten. Hierdoor is de concurrentie stelselmatig buitengesloten, concludeert de toezichthouder. "Het feit dat KPN vaker de fout in is gegaan met selectieve (kortings)regelingen voor zakelijke klanten, is als boeteverzwarende factor meegerekend", meldt de telecomwaakhond. KPN ontkent dat het regels heeft geschonden met zijn commerciële aanbiedingen en vecht dit Opta-besluit - en de bijbehorende boete - aan.

Eerder al 5 ton boete

De Opta zit KPN de laatste tijd flink op de huid. De telecomaanbieder heeft vorige week nog een forse boete gekregen voor ongeoorloofde kortingen op internationaal bellen. Die zijn 2006 en 2008 verstrekt aan 46 grootzakelijke klanten. Hiervoor is een boete van ruim 500.000 euro opgelegd. KPN vecht ook dat boetebesluit aan.

De toezichthouder verbiedt KPN namelijk om dezelfde diensten tegen verschillende voorwaarden en tarieven te leveren aan dezelfde soort afnemers. Het bedrijf heeft dat gebod genegeerd en selectief bedrijven gelokt met kortingen op internationaal bellen. Die kortingen zijn nooit aangemeld en hierdoor zijn "zowel de concurrentie als afnemers benadeeld", aldus Opta.

Machtsmisbruik

De telecomwaakhond stelt dat de voormalige staatsmonopolist nog steeds een machtspositie heeft op de vaste telefoniemarkt en dat Opta daarom specifieke verplichtingen oplegt. "Van oudsher beschikt KPN over een groep vaste telefonieklanten die relatief prijsongevoelig zijn. Concurrenten beschikken niet over een vergelijkbare groep klanten omdat zij pas op een later moment tot de markt zijn toegetreden."

"De concurrentieslag vindt dus vooral plaats om de prijsgevoelige klanten. Met de selectieve prijsonderbieding en loyaliteitskortingen uit deze KlantPartnerProgramma’s tracht KPN juist deze groep klanten aan zich te binden." De Opta heeft vorige maand nog flinke kritiek gekregen, onder meer op het verwaarlozen van toezicht op de zakelijke markt voor vaste telefonie.

Bellen neemt af

De belomzet van KPN staat wel onder druk. De omzet daaruit daalt flink, bleek in oktober vorig jaar. De telecom provider wijt dit aan de recessie en aan gedwongen tariefverlagingen, hoewel het in april nog de prijzen heeft verhoogd.

De omzet uit bellen via vaste lijnen is vooral in de consumentenmarkt flink afgenomen. In de zakelijke markt lijkt dat niet het geval, maar dat komt mede doordat bellen en internet in KPN's boeken onder dezelfde post vallen.

Meer kortingsovertredingen

KPN heeft een flinke voorgeschiedenis wat betreft Opta-boetes voor misdragingen op de zakelijke markt. In oktober 2008 was het ook al raak. KPN is toen voor 1,5 miljoen euro beboet wegens concurrentievervalsende kortingen aan zakelijke gebruikers. De leverancier bood klanten die wilden overstappen plots extra kortingen op zakelijke telefoniediensten. Dat gebeurde van 2006 tot 2008 via het kortingsprogramma Business Voice International (BVI).

Dergelijke praktijken hebben KPN in 2007 een recordboete van 1,6 miljoen euro opgeleverd. Opta legde die op voor het verstrekken van dubbele kortingen aan zakelijke klanten in 2004 en 2005. Ook dat is gebeurd zonder dat dit was aangemeld bij de toezichthouder en aan andere telecomaanbieders.