Traditiegetrouw heeft Webwereld de online edities van de landelijke en regionale dagbladen met elkaar vergeleken op grond van het aantal unieke bezoekers, bezoeken en pageviews in januari 2006 ten opzichte van januari 2005.

Een eenduidig beeld kan dit jaar niet gegeven worden. Dagblad de Telegraaf liet bij monde van Martijn Brinkhoff weten geen medewerking te willen verlenen aan het onderzoek en weigerde de door Webwereld opgevraagde gegevens te verstrekken. En dus moesten andere bronnen worden aangeboord om een behoorlijke vergelijking te kunnen maken.

Het Nederlands Dagblad gaf aan dit jaar geen cijfers te kunnen verstrekken, omdat er een nieuw statistiekensysteem wordt geïmplementeerd. Desondanks zijn uit de opgegeven cijfers een aantal interessante conclusies te trekken.

Oppepper

De verliezers van vorig jaar hebben hun positie teruggeëist en verstevigd. Het Algemeen Dagblad plukt de vruchten van een grootschalige fusie en trekt via het portaal Ad.nl inmiddels een gestage stroom van bezoekers. Een welkome oppepper voor de krant, die tot nu toe moeite had om de online bezoeker aan zich te binden.

Het aantal unieke bezoekers steeg explosief van 554.000 naar 1.065.000. De stijging is mede te danken aan het interactieve karakter van de site, iets waar overigens de meeste kranten het afgelopen jaar veel succes mee hebben geboekt.

Toch delft de tweede papieren krant van Nederland het onderspit tegen concurrenten NRC en Volkskrant, die allebei een behoorlijke groei doormaakten. De Volkskrant steeg zelfs van 1.091.000 naar 1.318.000 bezoekers. NRC Handelsblad deed het iets rustiger aan en zag het aantal bezoekers groeien naar 1.162.000, een stijging van 11,6 procent ten opzichte van januari 2005.

Ook het Financieel Dagblad, dat vorig jaar nog bijna een kwart van zijn bezoekers moest inleveren, maakte een rentree en overtrof zelfs het aantal bezoekers van januari 2004 met 48.000.

Waar is deze stijging aan te danken? Wieneke Gehner, van de afdeling online marketing, legt uit: "De stijging is extra groot geweest aangezien Fd.nl een nieuwe functionaliteit heeft geïntroduceerd voor de abonnees: de digitale krant. Om niet-abonnees kennis te kunnen laten maken met de digitale krant, is de website in januari voor iedereen (na registratie) toegankelijk geweest." Maar ook structureel ziet de krant een stijgende lijn. "Belangrijke oorzaken van deze structurele stijging zijn: zoekmachineoptimalisatie van de website, de restyling van de website eind 2004 en meer gebruik van multimediale content als radiostreams en videostreams."

Ook Trouw wist dit jaar zijn positie op de online dagbladenmarkt te verstevigen en boekte een mooie winst van ruim 50.000 bezoekers. Het Reformatorisch Dagblad wist de trouwe achterban aan te vullen met 20.000 bezoekers, een stijging van 22,5 procent.

Verliezers

Het onderzoek telt dit jaar drie verliezers: De Telegraaf, Het Parool en HDC Media (onderdeel van De Telegraaf). De grootste krant van Nederland moet dit jaar behoorlijk inleveren, zo blijkt uit gegevens van de Stir dat sinds september 2005 de bezoekcijfers van de belangrijkste sites bijhoudt. Het marktaandeel was in januari weliswaar fors (28,4 procent), maar in vergelijking met vorig jaar daalde het aantal bezoekers van 3,3 naar 2,7 miljoen, een verlies van 18 procent.

Het Parool zakte van 384.000 naar 368.000 bezoekers en ook HDC Media wist de winst van vorig jaar niet vast te houden.

Hip

Inmiddels doen de kranten er alles aan om van hun stoffige imago af te komen. Nieuwssites worden steeds uitgebreider, met diensten zoals een webshop, datingsite en filmladder. Veel nieuwe initiatieven zien het daglicht.

Zo lanceerde het NRC Handelsblad, in navolging van het Nederlands Dagblad, in maart het hippe NRC.Next. Een makkelijk verteerbare versie van de krant, speciaal voor jongeren. Een initiatief wat volgens Peter Wiegman van de Stir veel kans van slagen heeft.

Wiegman is eigenaar van het Media Loket en projectcoördinator bij de Stir. Hij volgt de ontwikkelingen van de online dagbladen op de voet. "NRC.Next geeft veel links en extra informatie. Ze zitten nu nog in het stadium van proefabonnementen, maar de formule is duidelijk anders dan die van andere kranten. De redacteuren komen ook uit de doelgroep. Bovendien hebben ze het keurig verpakt."

Nieuwsbedrijf

Het woord krantenbedrijf zal in de toekomst gaan verdwijnen, denkt Wiegman. "Het zijn bolwerken die een ontzettend kapitaalintensieve productie hebben." Hij signaleert dat de kranten bezig zijn het stoffige imago achter zich te laten. "Er zit altijd wel zo'n zweem omheen, maar ik denk dat ze daar nu wel uit zijn en klaar zijn voor de toekomst. Met papier is geen droog brood meer te verdienen en dus zoeken uitgevers allerlei kanalen om lezers voor zich te winnen, zowel online als offline. Er is heel duidelijk een multimediamachine op gang gekomen."

Pdf-kranten zijn een duidelijke stap voorwaarts, aldus de media-analist. Abonnees krijgen vijf dagen de digitale krant in hun mailbox en de zaterdageditie op de mat. "Het is een heel goed middel om lezers aan zich te blijven binden. Zo houden ze toch contact met hun doelgroep."

Bij de site van het NOS Journaal likt hij zijn vingers af. "Dat is een goed voorbeeld van multimediajournalistiek. Het is allemaal beeldschermgericht. Je kunt de meest recente uitzendingen bekijken en er zijn veel verwijzingen naar meer informatie." Videocontent mag dan ook eigenlijk niet meer ontbreken. "De Volkskrant heeft inmiddels beeld, Nu.nl doet het al een tijdje en de Telegraaf heeft een tv-studio aangeschaft."

Dus hoe ziet het bedrijf van de toekomst eruit? "Het is een soort nieuwsbedrijf wat merken exploiteert, daar komen dan verschillende kanalen aan te hangen. Dan maakt het niet meer waarop je het nieuws ontvangt. Misschien zeggen we over 10 jaar wel: hadden ze vroeger alleen maar een krant?"

In bijgevoegd pdf-bestand zijn ook de cijfers van voorgaande jaren terug te vinden.