De aanstelling van Karl-Theodor zu Guttenberg is onderdeel van de nieuwe “No Disconnect Strategy" van Europa. Dat is een aanvalsplan om mensenrechten en fundamentele vrijheden zowel off- als online te garanderen. Internet en ict moeten stuwende krachten zijn voor politieke vrijheden, democratische ontwikkelingen economische groei, vindt Kroes.

De nieuwe ambassadeur hiervoor is Zu Guttenberg, voormalig minister van Defensie en Economie & Technologie in Duitsland. Hij moet verbindingspersoon worden van zowel de landen in de Europese Unie als landen daarbuiten en van zogeheten NGO's; niet aan overheden gelieerde hulp- en belangenorganisaties.

Vier elementen

De nieuwe EU-strategie heeft vier belangrijke elementen:

  1. Het ontwikkelen en beschikbaar stellen van ict-tools om de privacy en beveiliging van mensen in niet-democratische landen te bevordenen.
  2. Het promoten van en het creëren van bewustzijn bij activisten over de kansen en risico's van ict. Het assisteren van activisten in het gebruik van sociale netwerken en blogs, met de nadruk op het risico van aftappen en afluisteren.
  3. Het vergaren van kwalitatief hoogstaande informatie over wat gaande is in landen zodat er meer duidelijk wordt over de mate van aftappen/afluisteren en censuur op een bepaald moment op een bepaalde plaats.
  4. Samenwerking. Daarin het ontwikkelen van een praktische manier om te zorgen dat elke participant informatie kan delen over hun activiteiten en het opzetten van een bovenregionale samenwerking om mensenrechten te beschermen.

Schaake: een eerste stap

De Nederlandse Europarlementariër Marietje Schaake (D66) is positief over de aanstelling van de ambassadeur. “Ik hoop dat de EU hiermee de eerste stap heeft gezet om de leiding te nemen bij het wereldwijd bevorderen en beschermen van internetvrijheid", zegt ze in een verklaring. Twee weken geleden nam het Europees Parlement een voorstel aan van Schaake over de vorming van een fonds voor internetvrijheid.

Wel blijft ze kritisch op verdere ontwikkelingen. Op 1 december kondigde de EU een exportverbod van afluistertechnologie naar Syrië aan. Nu, bijna twee weken later, ligt er nog steeds geen concreet plan.

Verbod op digitale wapenhandel

Schaake: “Als de Commissie niet snel met meer details komt, beschadigt dat onmiddellijk deze nieuwe internetvrijheid-ambassadeur. Export van dit soort technologie is big business, maar mensenrechten sneeuwen onder. Het verbod op digitale wapenhandel met Syrië moet zo snel mogelijk ingaan."