Kroes roept de Europese kleine chipfabrikanten en andere technologische bedrijven die rechtstreeks of zijdelings te maken hebben met de chipindustrie, op te kijken naar consolidatie en niet meer op eigen doft verder te gaan terwijl de markt wordt verdeeld tussen de grote(re) spelers die voornamelijk uit Azië komen. In een toespraak in Brussel op de Electronics for Europe IMEC Technology Forum zei ze te willen komen tot een Europese machtsspeler, een 'Airbus of Chips'.

Airbus in 20 jaar grootste van de wereld

Met dat laatste doelt Kroes op de Europese commerciële vliegtuigbouwer Airbus dat in 1970 ontstaan is om tegenwicht te geven aan de Amerikaanse concurrentie. Makers van vliegtuigen uit verschillende Europese landen werkten en werken hierin samen, zoals Aerospatiale (Frankrijk), Deutscher Aerospace (Duitsland), British Aerospace (Groot-Brittannië), CASA (Spanje).

De zelfstandige vliegtuigbouwers hadden in de markt voor burgerluchtvaart nauwelijks wat in de melk te brokkelen ten opzichte van onder meer Boeing, maar eind jaren negentig had het Europese consortium de grote Amerikaanse concurrent ingehaald.

Fundamentele verandering in chipmarkt

Kroes zegt nu vol ambitie die krachtentoer te willen herhalen in de chipindustrie, waarin zij grote toekomst ziet. “We zien een fundamentele verandering in de wereldwijde chipmarkt. Die markt gaat naar een consolidatie met een kleiner aantal belangrijke wereldspelers. Met name het aantal dat zich bezig houdt met het uitvinden en produceren van hoogwaardige technologie zal op de vingers van een hand te tellen zijn."

Kroes ziet in die consolidatieslag een rol weggelegd voor de Europese industrie. “Het is tijd dat we onze uitblinkende research & development bijeen brengen, laten we consolideren en samenwerken op onze eigen voorwaarden in plaats van dat dat ons zal worden opgedrongen. Moeten we niet zoeken naar een Airbus of Chips?"

Nog te veel nationale belangen

Maar nationale belangen hebben nog te veel de overhand, verzucht Kroes, en daarom zijn we nog ver verwijderd van een Europese machtsfactor van dergelijke grootte. Onze opleidingen produceren te weinig hoogopgeleide technici, zelfs nu er op andere plekken in de arbeidsmarkt zo veel werkloosheid heerst kiezen te weinig jongeren een opleiding die op de behoeften van de technologiesector aansluit.

Samenwerking is volgens Kroes geboden om een totaal Europees ecosysteem te bouwen voor de elektronica-industrie. De Europese Unie heeft daarvoor 1,8 miljard euro klaar liggen voor de micro- en nano-elektronica en aanpalende technologieën als fotonica. Daarnaast zijn er andere bronnen voor financiën, zoals de Europese Investeringsbank of structurele Europese fondsen, zegt Kroes. “Daarnaast heeft Europese Unie de politieke macht om concurrentie te stimuleren en regels voor staatsondersteuning te bepalen."