"Dat dacht de kolenboer ook toen er gas kwam", meldde iemand op Twitter toen ik mijn verbazing daar beschreef. Hoe je jezelf voor gek kunt houden. De hele wereld verandert ingrijpend door internet en nieuwe technologie. En boeken zouden blijven wat ze zijn en door de massa gelezen blijven worden? Lijkt me niet.

De aanleiding was een gesprek over 'e-book readers' en de aankomende samenwerking tussen Bol.com en Sony op dit front. Volgens het verhaal zou er een nieuwe betaalbare lezer komen waarmee digitale boeken tegen betaling uit de winkel van Bol kunnen worden gehaald.

Een goede ontwikkeling. Ik ben een fan van e-readers. Lezen gaat aangenaam, het gewicht is beperkt, batterijen gaan lang mee en op een zo'n apparaat kun je makkelijk meer dan honderd boeken kwijt.

Maar er zijn een aantal belangrijke redenenen waarom de doorbraak op zich laat wachten.

1. Een compleet aanbod. In alle verschillende online e-book winkels is maar een zeer beperkt aanbod aanwezig. Wat heeft de muziekindustrie geleerd? Zolang ik bij Limewire en Peer2Peer netwerken wel alle muziek die ik zoek kan vinden en in de diverse downloadwinkels niet, kies ik voor de plek waar alles verkrijgbaar is.

2. Gebruiksgemak. Boeken vinden, kopen en installeren is ingewikkeld. Heeft in ieder geval niet de eenvoud van iTunes op computer of iPhone. Waar het 1-click systeem zijn werk doet en de winkel altijd bij de hand is, is de drempel tot koop laag.

3. Een goede prijs. Nu komt het voor dat digitale boeken duurder zijn dan de papieren versie. We zijn niet gek. Drukken kost geld, distributie kost geld. Als die kosten vervallen, hoort de prijs van een e-book drastisch te dalen. Al zijn de prijzen van muziek op iTunes naar mijn mening ook te hoog, daar hoef je niet per se een album te kopen, maar heb je ook de optie losse tracks aan te schaffen.

Nu wordt nog aan geen van de voorwaarden van compleetheid, gemak en goede prijs voldaan. En als de boekenindustrie daar niet snel wat aan doet, zijn mensen straks op dezelfde manier gewend aan het downloaden van boeken als ze dat van muziek en films gewend zijn. Want het aanbod wordt daar in hoog tempo compleet. En de prijs is in de beleving van de lezer goed want gratis. Buiten de boekenwereld om lijkt in rap tempo aan twee van de drie voorwaarden voor succes voldaan te gaan worden. Boekenwereld, zorg voor een goed aanbod; ik betaal graag voor gemak en service en snelheid.

Ik zeg niet dat de e-readers die we nu kennen de toekomst hebben. Dat lijkt me niet. Want als ik een boek over de natuur lees, wil ik er ter verrijking ook wel mooie bewegende beelden bij, en een boek over muziek zie ik graag vergezeld van de nummers waarover wordt geschreven. Er komen betere en andere apparaten, maar dat ook het boek er - net als plaat en krant - uiteindelijk aan moet geloven, staat voor mij vast.

Hoe snel ontwikkelingen gaan is moeilijk te voorspellen, maar de kans dat de wereld van fictie en non-fictie uiteindelijk niet op zijn grondvesten gaat trillen door de digitalisering, lijkt mij heeeeel klein.