Hylkema (39), van oorsprong werktuigbouwkundige, is nu zo'n acht jaar in dienst bij scholenstichting Christelijk Voortgezet Onderwijs (CVO) Zuid-West Fryslân. Vroeger had elke school eigen ict: “Elk eigen servers, met eigen beheer en beheerders." Het ging toen om acht verschillende gebouwen met in totaal zes serverruimtes. Daar is een flink consolidatieproject opgestart: eerst om maar eens te komen tot een centrale serverruimte voor alle scholen.

Daarbij zijn eerst de twee grootste scholen samengevoegd. De kleinste van die 'voorlopers' (Bolsward) had toen 1200 leerlingen, de grootste (een van de scholen in Sneek) ongeveer 2000, vertelt Hylkema. “Nu hebben we in totaal 5000 accounts", wat dus leerlingen, leraren en de ict'ers zelf omvat. “En alles is nu geconsolideerd." En met dat project won hij ook de Webwereld Virtualisation Challenge.

Koelingsprobleem

De samenvoeging gebeurde aanvankelijk in een school in Sneek. “Die had eigenlijk een uitgebouwde bezemkast als serverruimte, daarin hebben we alles gecentraliseerd." Niet echt een ideale omgeving voor bedrijfskritieke servers, en dat bleek ook. “We hadden daar op een gegeven moment een koelingsprobleem."

Daarbij zijn noodmaatregelen genomen als ventilatoren vóór de servers en nog verdergaande improvisatie: “De deur moest ook open blijven." Maar ict bij scholen heeft een voordeel boven 'gewone' ict: de zomervakanties. “Dan kan er veel uit", verklapt Hylkema.

Gelukkig is er wel een serieuze serverruimte aangelegd, in een nieuwe vestiging voor de school. “Er werd in Sneek een nieuwe weg aangelegd, en toen moest één school verhuizen." Dat ging niet naar een compleet nieuw pand, maar naar het gebouw waar eerst een MBO zat. “Dat gebouw is toen wel helemaal gestript, met daarin een nieuwe serverruimte en ook een kantoor voor ons beheerders."

Verhuizen

De ict'ers van CVO Zuid-West Fryslân hadden voorheen wel een eigen kantoorruimte, maar dat waren kamers verspreid door het vorige pand. De verhuizing is gedaan met vier man: twee op de oude locatie en twee op de nieuwe. Daarbij zijn alle servers fysiek verhuisd, er waren geen nieuwe machines aangeschaft die alvast geplaatst en opgetuigd konden worden. “We hadden alleen nieuwe switches." Dus moest de ict-infrastructuur uit. “Dat hebben we vantevoren duidelijk aan iedereen gecommuniceerd."

“Op vrijdagmiddag gingen de servers plat en zijn we verhuisd." Hylkema vertelt dat er daarvoor eerst een uitgebreid plan is gemaakt: “We hebben dat precies voorbereid: welk stekkertje moet waarin." Vrijdagavond was de fysieke ict-verhuizing rond en konden de systemen weer worden opgestart.

“Eén server had de reis niet overleefd", herinnert de senior engineer zich nog. Die machine wilde niet meer opstarten. “Gelukkig hadden we nog een reserveserver, van exact hetzelfde type. We hebben toen de schijven eruit getrokken en in die andere server gezet." De vervanger startte toen gewoon op, met alles van de kapotte server intact. Een tijdrovende restore van back-up was dus niet nodig.

Voorzichtig virtualiseren

De kapotte server was wel een 'fysiek' exemplaar. “We waren vóór de verhuizing al bezig met virtualisatie, maar dat was met de gratis software van VMware: ESX." Dat draaide weliswaar in productie, maar nog bescheiden. Bovendien was dat op standalone servers; niet geclusterd.

“Dat waren de load-balancer voor de terminal servers, en enkele servers voor de examens." Niet echt zware applicaties, geeft Hylkema aan. De beheerders van de scholenstichting hebben bewust ervoor gekozen eerst de lichtere, de “makkelijkere" toepassingen te virtualiseren.

Vervolgens is de virtualisatie bij CVO Zuid-West Fryslân verder voortgezet. “Je loopt dan toch tegen wat beperkingen aan, zoals updaten van zo'n standalone server." Daarvoor moet namelijk de machine en dus de daarop draaiende gevirtualiseerde servers met applicaties toch uit. Dus is er overgegaan op een geclusterde serveromgeving, waarbij één deel uit kan (om bijvoorbeeld geüpdate te worden) terwijl het andere deel gewoon doordraait.

De overgang van enkelvoudige naar geclusterde servers was natuurlijk niet gratis. Maar van 'veroveren' van budget was niet direct sprake: “We hadden al budget voor een nieuwe firewall en die aanschaf viel mee. Dus er was geld over." Dat kon niet zomaar aan een ander ict-project worden besteed, maar dat is uiteindelijk wel gebeurd.

Webwereld-winnaar

De virtualisatieslag van de scholenstichting is nog niet afgerond. Er loopt nog een project, waar Hylkema en zijn collega's mee bezig zijn. Hij heeft dat ook ingediend voor de Webwereld Virtualization Challenge, waarmee hij die wedstrijd heeft gewonnen. De jury heeft zijn inzending voor niveau 2 van de Challenge uitverkoren. Hij wint hiermee een HP mini-laptop en een HP laserprinter, aangeboden door Aces Direct.

Hylkema is blij verrast. Hij ontvangt zijn prijzen komende week, net iets eerder dan de geschatte oplevering van zijn winnende virtualisatieproject. “Ik denk dat het over een of drie wel rond is. Dan hebben we alles gevirtualiseerd wat we willen virtualiseren."

Daaronder ook enkele machines waarvan de gebruikers last hebben van het overhevelen van fysiek naar virtueel. “Zoals database-servers, voor bijvoorbeeld de financiële administratie." De virtualisatie daarvan moet dus op het afgesproken moment gebeuren. “Daar hebben we keiharde deadlines voor." De afronding over enkele weken is nog net voor de zomervakantie.