Staatssecretaris Zijlstra introduceert het initiatief in een brief aan de Tweede Kamer. Iedereen die lid is van een openbare bibliotheek kan hiermee vanuit huis een e-book lenen.

Te laat?

Alle openbare bibliotheken in Nederland moeten voor eind 2012 zijn aangesloten bij het platform. Volgens Zijlstra is een gezamenlijke digibieb efficiënter en goedkoper dan afzonderlijke platformen van bibiotheken.

Ook Edwin Mijnsbergen, freelance informatiespecialist, vindt het initiatief zinvol. “Het is goed dat het centraal wordt aangestuurd". Wel twijfelt hij of de bibliotheken niet te laat zijn met het initiatief, want bibliotheken lopen volgens hem al jaren achter de feiten aan.

Uitleenrechten

De bottleneck voor bibliotheken bij het uitlenen van e-books zijn volgens Mijnsbergen de uitleenrechten. Normaal koopt de bibliotheek een fysiek boek en betaalt er vervolgens een uitleenvergoeding van een bijvoorbeeld een kwartje per keer. Mijnsbergen: “Voor e-books bestaat zo'n uitleenvergoeding niet. De uitgevers nemen het heft in handen en vragen erg hoge uitleenvergoedingen, zoals 3 euro per uitgeleend exemplaar."

Volgens staatssecretaris Zijlstra levert een gezamenlijk platform een betere positie op bij de aankoop van licenties voor e-books bij uitgevers. De Inkoopcommissie digitale content van de stichting Bibliotheek.nl onderhandelt momenteel met uitgevers over de aankoop van e-books en probeert hiermeecollectieve kortingen te bedingen.

Amazon als bieb

Door de stroeve onderhandelingen loopt het uitlenen van e-books niet erg vlot bij bibliotheken. “Het bedrijfsleven is inmiddels al in het gat gesprongen en heeft al een enorm aanbod." Mijnsbergen wijst op Amazon die volgens hem tegenwoordig uitgever, distributeur en bibliotheek is.

Mensen kunnen bij Amazon digitaal boeken lenen en hoewel dit nog niet in Nederland beschikbaar is, ziet Mijnsbergen wel bedreiging voor het bibliotheekwezen. “Sommige bibliotheken, zoals de British Library, verwijzen klanten zelfs door naar Amazon, vanwege het grote aanbod. Daarnaast zie je dat Google Books boeken aanbiedt en zie je een toename in het aantal illegale downloads van e-books waarbij je met één bestand direct 4.000 e-books op je e-reader zet."

Boeken in de cloud

De landelijke stichting sloot twee maanden geleden een overeenkomst met de Britse uitgever Bloomsbury Publishing voor een portal waarmee e-books vanuit de cloud gelezen worden. De e-books kunnen hiermee online aangeboden worden aan lezers, die de boeken niet meer te hoeven downloaden. Het initiatief van Zijlstra gaat volgens Mijnsbergen aan de slag met deze portal.

Het Rijk investeert structureel 15 miljoen euro in de ontwikkeling van de digibieb. Het Gemeentefonds stelt eveneens 15 miljoen beschikbaar. Voor het digitale netwerk moet Zijlstra nog wel wetgeving aanpassen.