Aanstaande woensdag vergadert de Kamercommissie Veiligheid en Justitie (VenJ) over auteursrechten. Ook de speerpuntenbrief van staatssecretaris Fred Teeven (VenJ) komt aan bod, in die brief stelt hij onder andere een downloadverbod voor.

Dit kan bijvoorbeeld de deur openzetten naar het blokkeren van websites die zich met filesharing bezighouden. Iets wat op dit moment vrij lastig is, zeker gelet op de slepende rechtszaak die Brein aanspande tegen Ziggo en XS4All om de Pirate Bay op zwart te zetten.

Lobby op volle kracht

Vlak voor het debat roert de lobby zich hevig om de Kamer te beïnvloeden. de Consumentenbond riep afgelopen donderdag samen met Ntb en FNV KIEM, vakbonden voor auteurs, musici en dansers, de Tweede Kamer op vooral geen downloadverbod in te voeren. Zij pleiten voor behoud van het thuiskopiestelsel, dat mogelijk op de schop gaat.

De thuiskopie zou juist uitgebreid moeten worden met bijvoorbeeld een harddiskheffing en een heffing op mp3-spelers en iPods. Dan kan het downloaden uit illegale bron worden gelegaliseerd omdat de consument op deze manier al van tevoren heeft betaald.

Directeur Consumentenbond Bart Combé in een statement: "Wij vinden het essentieel dat de vrijheden van consumenten op het net beschermd worden en dat we tezelfdertijd de rechten van artiesten respecteren. Uit een peiling onder de leden van de Consumentenbond blijkt dat 91% van de leden een vergoedingenstelsel verkiest boven een downloadverbod."

Uploaden ook legaliseren

Naast het behoud van de mogelijkheid van downloaden uit illegale bron stellen de Consumentenbond en de vakbonden voor om ook uploaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal te legaliseren via een vergoedingenstelsel. Een vernieuwing dus van het huidige thuiskopiesysteem.

Een film overzetten op een CD voor eigen gebruik mag nu gewoon, een film delen via internet is verboden. Zolang dit delen via internet niet met commerciële bedoelingen gebeurt moet het kunnen, mits er een heffing komt. Dat zou bijvoorbeeld kunnen via een downloadheffing, een belasting van een bepaald bedrag per maand op iedere internetaansluiting. Dat idee is in de afgelopen jaren regelmatig geopperd en net zo vaak neergesabeld. Tot nieuw beleid of wet kwam het nog niet.

Consumentenbond en vakbonden wijzen ook naar Eurocommissaris Digitale Agenda Neelie Kroes, die afgelopen week opriep voor een vergaande hervorming van het auteursrechtenstelsel. Ook de NORMA, de Stichting Naburige Rechtenorganisatie voor Musici en Auteurs, vindt een digitale thuiskopieheffing beter dan een downloadverbod. Om dat punt te benadrukken trok de organisatie een blik auteurs open om in een video op te roepen voor uitbreiding van de thuiskopie en tegen het downloadverbod.

Buma is boos

De plannen zijn zeer tegen het zere been van Buma/Stemra, belangenbehartiger van en collectant voor muziekauteurs, componisten en tekstdichters. Binnen enkele uren na de Consumentenbond deed Buma er een persbericht uit waarin flink wordt uitgehaald.

"Buma/Stemra is vol onbegrip over de oproep van de Consumentenbond, NTB en FNV Kiem aan de Tweede Kamer om het downloadverbod niet te steunen omdat dit 'niet in het belang van de consument zou zijn'", stelt Buma.

Directievoorzitter Hein van der Ree: "Dan kunnen ze net zo goed roepen dat het betalen voor boodschappen bij de supermarkt niet in het belang van de consument is. Het belangrijkste is dat het niet zomaar mogelijk moet zijn om muziek te downloaden zonder dat de maker hier een eerlijke vergoeding voor krijgt. Dit noemen we overal stelen, behalve bij het downloaden van muziek."

Een downloadverbod is juist goed, stelt Buma. De rechter krijgt dan de macht om sites die illegaal muziek aanbieden op zwart te zetten bij isp's. Het plan Teeven wordt toegejuicht, er wordt "eindelijk ingegrepen". Volgens Buma wordt er in Nederland 90 procent van alle muziek illegaal gedownload via internet. "De maker van het liedje ontvangt hiervoor niets, terwijl oprichters van sites als The Pirate Bay miljoenen verdienen", aldus Van der Ree.

Heler niet belonen

De Pirate Bay is in dit geval gewoon een heler, die niet beloond maar aangepakt moet worden. "Het allerergste van dit voorstel van NTB/FNV/KIEM is dat dit sites zoals The Pirate Bay vrij baan zou geven om onbelemmerd verder te gaan met het aanbieden van hun diensten en heel veel geld te verdienen zonder dat auteurs artiesten er een cent van zien", luidt de boodschap van Buma.

Wat onbreekt in die analyse is de vraag wie er eigenlijk moet opdraaien voor de kosten van een downloadverbod. Tijdens de rechtszaak tussen Brein, Ziggo en XS4All bleek dat de providers helemaal geen zin hebben om op regelmatige basis aan de leiband van de entertainmentindustrie websites offline te halen. Bovendien kost dat de providers geld dat ze liever ergens anders aan besteden.

Brein, die opvallend genoeg nog geen lobbybericht de deur uitdeed, zou het liefst zonder tussenkomst van de rechter het op een akkoordje gooien met de providers en van tijd tot tijd een lijstje met te blokkeren Pirate Bay ip's overleggen die de providers dan op zwart zetten.

Dit, zo pleitte Brein-advocaat Joris van Manen, scheelt de providers een hoop werk, dus kost het ook minder. Volgens Brein en Van Manen is het al lang mogelijk om via de rechter sites op zwart te zetten bij isp's, anders hadden ze de zaak om de Pirate Bay niet eens aangespannen. Het downloadverbod zoals Teeven het voorstelt is volgens Van Manen eigenlijk al actief.

Volle agenda

Daar is de Tweede Kamer het in ieder geval niet mee eens. Woensdag wordt er door de Kamercommissie gedebatteerd over het downloadverbod. Naast de speerpuntenbrief van Teeven komen ook auteursrechtenrapporten en -onderzoeken aan bod. Ook wordt de Europese koers besproken en wordt er een reactie gegeven op de heffing door Buma/Stemra op het particuliere gebruik van muziekvideo's op internet. Het debat vindt plaats in de Troelstrazaal en wordt live gestreamd.