Recentelijk oordeelde de rechtbank Den Haag dat Nederland.fm en Op.fm van Jim Souren radiostreams openbaar maken, ook al linken ze alleen naar die streams op de servers van de radiostations. Het gaat namelijk om de visuele presentatie: Nederland.fm embedt de gelinkte stream, Op.fm toont die een kleine pop-up.

“Dat gedaagde de radiostreams presenteert in het kader van zijn eigen websites is auteursrechtelijk relevant omdat hij op die manier de mogelijkheid schept om zelf profijt te trekken uit de radiostreams en de daarin opgenomen muziekwerken. In feite eigent gedaagde zich door zijn handelswijze de mogelijkheid toe om de muziekwerken te exploiteren", aldus de rechtbank.

Kromme redenering

Volgens ICT-jurist Arnoud Engelfriet redeneert de rechter hier echter “van achter naar voren". Want het draait dus uiteindelijk om het profiteren. Maar om te profiteren is het helemaal niet nodig dat zulke streams 'in het kader' van een website worden gepresenteerd. “Die mogelijkheid is er óók bij gewoon linken, of zelfs met enige goede wil bij de advertenties in een radiogids", aldus Engelfriet.

Meer voor de hand liggender voorbeelden zijn Google of radio.startpagina.nl. Die linken ook direct naar radiostreams en profiteren hiervan met het tonen van advertenties op hun eigen sites.

Engelfriet hekelt ook het feit dat de rechtbank niet wil wachten op duidelijkheid van het Europese Hof, juist nu daar vragen voorliggen over de auteursrechtelijke status van de hyperlink.

Goed vonnis

Hoogleraar auteursrecht en advocaat Dirk Visser vindt het vonnis “een mooie uitspraak die goed in elkaar zit. Nederland loopt hiermee voorop in de rechtsontwikkeling", stelt Visser. “Het past in de tendens om de criteria die het Europees Hof van Justitie heeft geformuleerd toe te passen, net zoals recentelijk gebeurde bij Sanoma tegen GeenStijl over de hyperlinks naar uitgelekte blootfoto's."

Visser schampert over 'het einde van het internet'-geroep dat steevast na zo'n vonnis klinkt. “Laat die 'internet-vrijheid-blijheid-jongens' nou eens blij zijn, want dit is duidelijk opgehangen aan het profijtbeginsel."

De context waarin je het presenteert is hiervoor echter wel cruciaal, vindt Visser met de rechtbank. “Een normale link naar een radiostream die een nieuw venster of tabblad opent is waarschijnlijk wel ok."

Nieuw publiek?

Overigens stelt Visser vragen bij de vanzelfsprekendheid die Buma hanteert wie wel en niet onder een licentie valt. Buma biedt aparte licenties aan voor radiostations en voor 'radioportals' waarmee het betoogde dat er dus sprake was van een ander en nieuw publiek bij de portals van Souren.

Visser: “Toestemming voor gebruik door een radiostation houdt geen toestemming in voor het gebruik in een radioportal. Het klinkt misschien overtuigend, maar dat is het niet, althans niet los van het normatieve oordeel dat het gebruik in een radioportal een exploitatiehandeling is die de rechthebbende zich apart kan en mag voorbehouden. En dat oordeel staat los van de wil of bedoeling van Buma."

Hij trekt een parallel met uitgevers die in de jaren vijftig het opnemen van tijdschriften in leesportefeuilles trachtten te blokkeren, maar dat recht niet bleken te hebben.

Eis Stemra extreem stom

Dat de wederhelft van Buma, Stemra, stelde dat er naast openbaarmaking sprake was van verveelvoudiging vindt Visser “extreem stom", omdat klip en klaar is dat de radioportals de streams niet vastleggen maar er slechts naar verwijzen. Het gevolg is dat Buma/Stemra, ondanks de klinkende overwinning, per saldo proceskosten moet betalen.

Jim Souren van Nederland.fm en Op.fm overweegt nog om in hoger beroep te gaan, laat hij Webwereld weten. Hij voert momenteel overleg met Buma/Stemra voor een licentie.