In de tweede helft van de jaren negentig stond Apple's besturingssysteem Mac OS technologisch nog ver achter op Windows en commerciële Unix-besturingssystemen. In een poging het tij te keren, kocht Apple in 1996 NeXT, het bedrijf dat Apple oprichter Steve Jobs opgericht had toen hij Apple verliet.

Op basis van NeXTs besturingssysteem OpenStep ontwikkelde Apple nu een volledig nieuw besturingssysteem dat het in 2001 op de markt bracht: Mac OS X 10.0 (codenaam Cheetah). Versie 10.1 (Puma) verscheen amper een half jaar na 10.0, dat nog veel kinderziektes bevatte. Vanaf nu sprongen de software ontwikkelaars ook op de kar en verscheen er een toenemend aantal programma's. De onderste laag van Mac OS X, Darwin, werd ook als open-source Unix- systeem verspreid.

Voor het grafische geweld heeft Apple Quartz ontwikkeld, dat Adobe's pdf-documentformaat gebruikt om tweedimensionale tekst en graphics weer te geven. Quartz past geavanceerde technieken toe, zoals 'anti-aliasing' om kartelranden bij afbeeldingen of letters te vermijden. Het pdf-formaat staat volledig centraal in Mac OS X. In elk programma kan men vrij eenvoudig van een document een pdf maken.

Extreme Jaguar

In Mac OS X 10.2 (beter bekend als Jaguar) werd Quartz uitgebreid met Quartz Extreme, dat OpenGL gebruikt, de standaard voor 3D computergraphics. Hierdoor kan Mac OS op elke Mac met een voldoende sterke videokaart niet alleen tijdens games profiteren van hardwareversnelling, maar ook bij het verslepen van vensters, het scrollen van tekst et cetera.

Jaguar had nog meer nieuwigheden. Bijvoorbeeld iChat, een AIM chat-client. Onder Mac-gebruikers werd iChat vlug populair, onder andere door zijn stijlvolle metallic uiterlijk met tekstballonnen. Een andere nieuwigheid was Rendezvous (nu Bonjour), een implementatie van de Zeroconf standaard. Mac OS X kan zo onder meer printers en bestandsservers op het netwerk vinden, via iTunes gedeelde muziek, gedeelde foto's via iPhoto of iChat-chatters in de omgeving..

Aangename Panther

In oktober 2003 bracht Apple de vierde grote release uit van zijn besturingssysteem, Mac OS X 10.3 of Panther. Apple adverteert trots dat Panther meer dan 150 nieuwe features heeft. Met 'Fast User Switching' kan een gebruiker ingelogd blijven op zijn Mac terwijl een andere gebruiker werkt. 'Exposé' zorgt ervoor dat met een druk op één toets alle open vensters verkleind en samen op het scherm getoond worden. Met een klik op een venster worden alle vensters terug in hun positie gezet, met dat ene venster op de voorgrond. iChat werd uitgebreid met audio- en videochat-mogelijkheden en herdoopt tot iChat AV.

Apple besteedt ook veel aandacht aan veiligheid. In Panther introduceerde het bedrijf FileVault, dat de home directory van de gebruiker tijdens het werken encrypteert en decrypteert. Wie veel belang hecht aan de vertrouwelijkheid van zijn documenten, kan FileVault inschakelen om te voorkomen dat door een diefstal van de computer belangrijke informatie lekt. FileVault gebruikt voor de encryptie de standaard AES.

Handige Tiger

Op 29 april 2005 kwam Apple naar buiten met de langverwachte opvolger van Panther, Mac OS X 10.4 of Tiger. Deze keer adverteert Apple met meer dan 200 nieuwe features. iChat AV is nog eens sterk uitgebreid, nu ook met ondersteuning voor het open source Jabber IM protocol. Via Jabber 'transports' kan men ook MSN en andere protocollen gebruiken.

Met 'Spotlight' kan een gebruiker zijn hele bestandssysteem doorzoeken naar bestanden met bepaalde trefwoorden. Dit gaat bliksemsnel omdat Spotlight alle bestanden automatisch indexeert als ze aangepast of aangemaakt worden. Zoeken kan onder andere in e-mails, iChat gesprekken, pdf-documenten, afbeeldingen, et cetera. Een zoekopdracht kan opgeslagen worden als 'smart folder': die folder bevat altijd de up-to-date resultaten van de zoekactie.

Met Dashboard kan iedereen 'widgets' op zijn bureaublad zetten, kleine programma's die snelle toegang geven tot informatie. Zo bestaan er widgets die weersvoorspellingen weergeven, een kalender, notablaadjes, een woordenboek of een rekenmachine. Een widget maken is niet moeilijker dan een webpagina maken, omdat het gebruik maakt van de webstandaarden html, css en Javascript.

Geoliede machine

Mac OS X is een productief en technologisch geavanceerd besturingssysteem dat alsmaar populairder wordt. Vanwaar dit succes? Het team achter Mac OS X heeft zich ondertussen ontwikkeld tot een geoliede machine. Apple weet ook feilloos ideeën op te pikken uit de tijdsgeest en die verder met veel oog voor afwerking in zijn software te integreren. En het is niet te beroerd om daarbij gebruik te maken van bestaande industriestandaarden en open-sourcesoftware in plaats van het wiel opnieuw uit te vinden. Mac-gebruikers proberen zich nu al voor te stellen wat Mac OS X 10.5 aan nieuwigheden zal bevatten.