Het is onwenselijk dat reizigers die niet zijn uitgecheckt met hun OV-chipkaart daarvan op de hoogte worden gestel met een e-mail. Bovendien stuit deze methode op ‘technische onmogelijkheden’. Dat stelt de Regiegroep, bestaande uit Trans Link Systems (TLS) en de vervoersbedrijven in een brief die minister van Infrastructuur Schultz samen met antwoorden naar de Tweede Kamer heeft gestuurd.

Veel boetes, weinig restituties

Nog steeds vergeten veel mensen uit te checken. De boete daarvoor is 4 euro in tram, metro en bus en 10 euro in de trein. Dat gebeurt bij tussen de 1,5 en 4 procent van alle transacties, afhankelijk van welk vervoersmiddel en welke vervoerder. En van de per ongeluk niet uitgecheckte reizigers vraagt maar één op de 18 restitutie van de boete aan, blijkt uit cijfers uit Zuid-Holland. Na eerdere onrust over deze kwestie besloot de Kamer begin vorig jaar dat na elke niet-uitcheck-boete een mail moet worden verstuurd.

Onwenselijk en onmogelijk

Maar TLS en de vervoerders weigeren dit. Volgens hen leidt het sturen van een mail vooral tot verwarring en irritatie. De reiziger kan de check-uit immers niet meer herstellen, en dan zou een mail tot negatieve reacties kunnen leiden in plaats van de reiziger zich geholpen voelt, staat in de brief (pdf).

Naast deze ‘kanttekeningen’ vindt TLS dat de Kamer naïef veronderstelt dat een dergelijke mailapplicatie ‘technisch geen probleem is’. Want er zijn juist wel veel technische problemen, zelfs ‘onmogelijkheden’. Zo verloopt de verwerking van transacties in de database niet chronologisch. OV-chiptransacties in de bus worden bijvoorbeeld pas verwerkt wanneer de bus in de remise staat. Een en ander zorgt ervoor dat het wel "enkele dagen of zelfs weken kan duren" voordat mogelijk een e-mail kan worden verstuurd. "Dat leidt richting klant tot een onevenwichtig beeld dat niet betrouwbaar overkomt."

Bovendien is het verwarrend en er is dan ook geen sprake meer van een ‘leermoment’, schrijven TLS en vervoerders. Ze houden het daarom bij de oude vertrouwde methode: de reiziger voorlichten en herinneren om uit te checken. De vervoerders zeggen wel toe dat later dit jaar ook anonieme reizigers boetes kunnen terugvragen.

'Geen voordeel aan boetes'

De vervoerders strijken mogelijk miljoenen euro’s op aan de niet-uitcheck-boetes. Bovendien kunnen die niet alleen worden veroorzaakt door vergeetachtige reizigers maar ook door storingen. De OV-bedrijven ontkennen zelf dat ze verdienen aan de boetes, maar konden eerder geen cijfers ophoesten.

Vanmiddag vindt er een spoeddebat plaats over OV-chipkaart, waar de minister voor de zoveelste keer de Tweede Kamer tekst en uitleg moet geven over de aanhoudende problemen en blunders rondom de geplaagde kaart. Eerder deze week doken nieuwe, eenvoudige methoden op om de OV-chipkaart te kraken en het saldo te manipuleren. Ook is het mogelijk onbeperkt te treinen met een gekraakte kaart terwijl dit onmogelijk te detecteren is.

Hacktools openbaar

De meeste hacktools staan inmiddels op internet en worden massaal gedownload.

De SP heeft al gezegd dat de OV-chipkaart definitief failliet is en het hele project in de koelkast moet tot er een veiliger en privacyvriendelijker alternatief is.