NASA gaat de navigatiesoftware van zijn marslander vandaag bijwerken. Het programma dat de Curiosity nu gebruikt, is bedoeld voor het ingewikkelde landingsproces. Deze week bereikte de Mars Science Laboratory zijn doel, knalde hij open en stuurde zo de robot Curiosity naar het planeetoppervlakte (PDF van de hele procedure). Omdat de landingsprocedure niet meer nodig is, wordt de software vervangen door een update waarmee het voertuig over het ruwe terrein van de planeet kan navigeren.

De verse software hoeft niet vanaf de aarde naar Mars te worden geüpload. NASA heeft de update naar de Mars Science Laboratory gestuurd toen het ruimtevaart onderweg was naar de rode planeet. Op het moment dat het ruimtevaartuig zijn karretje deze week losliet op Mars, droeg de Curiosity zijn update al bij zich. Het bijwerken van de software ligt in handen van NASA's Jet Propulsion Laboratory (JPL).

Contact kwijt

De update neemt in totaal vier dagen in beslag, vertelt JPL-softwarespecialist Steve Scandore aan Webwerelds zustersite Computerworld. “We geven een signaal om het laden te starten en daarna raken we het contact kwijt voor zo'n 8 uur", zegt Scandore. “Bij de start van de upgrade voert de Curiosity een aantal stappen uit en schakelt zichzelf uit. De volgende dag komt hij weer online en stuurt hij ons een update zodat we kunnen zien wat er is gebeurd."

Hoewel het systeem uitvoerig is getest, is de specialist nerveus over de proces. “Het is niet zoals een normale update. Er staat niemand aan de andere kant bij die iets voor ons kan nakijken. We sturen het signaal en daarna wachten we af", aldus Scandore. “Stel je voor dat er iets misgaat en dit de laatste keer is dat we van Curiosity horen. Je wilt niet bekendstaan als de laatste persoon die iets deed met de rover voordat het contact werd verloren."

Het zou niet de eerste keer zijn dat het contact met een marslander verloren zou gaan. In 2004 liep het flashgeheugen van de robot Spirit op de planeetoppervlakte vol en schoot het voertuig in een foutmodus. De verbinding viel steeds weg omdat het apparaat maar bleef herstarten. Om dit probleem te voorkomen, wordt deze keer het geheugen geleegd en onnodige data gewist uit het geheugen.

Beperkte accuduur

NASA's JPL rustte de Curiosity uit met VxWorks als besturingssysteem. Het platform is volgens fabrikant Wind Maker verantwoordelijk voor de navigatie en communicatie van de marslander. De Sojeurner met zijn Mars Pathfinder liep al op dit platform en deze missie was een succes. Na drie maanden gaf de accu van de wagen het op en verloor NASA contact met de ruimterobot, maar dat was al twee maanden langer dan oorspronkelijk gepland.

VxWorks draait op een hardwareplaftorm dat speciaal is ontworpen voor de ruimtemissie. De processor van Curiosity draait op de PowerPC-architectuur en heeft een kloksnelheid van 200 MHz. Dat klinkt laag, maar de Pathfinder uit 1997 had ook maar een Intel 8085 uit de jaren 70 aan boord met een kloksnelheid van 2 MHz. Het systeem moet belangrijke, maar geen zware programma's draaien met een beperkte accuduur. De RAD750 die Curiosity gebruikt is door BAE Systems speciaal ontwikkeld voor de ruimtevaart en kan extreme temperaturen aan.

Achtergebleven op Mars

Als de update lukt, is de bijgewerkte navigatiesoftware klaar om nieuwe instructies te ontvangen. Elke dag stuurt NASA nieuwe commando's die bepalen wat Curiosity precies moet doen. Programmeurs van de ruimtevaartorganisatie werken elke dag aan meer dan 1000 opdrachten voor de marslander die het navigatieplatform ontvangt en verwerkt.

De missie van Curiosity is langer dan de vorige marsmissies en duurt een marsjaar (98 weken). In die periode legt het karretje een afstand af van 20 kilometer. De thermoelektrische generator zorgt elke dag voor 2700 watt aan energie die het platform aan moet drijven. Als de missie voorbij is, blijft de Curiosity verlaten en alleen achter met zijn illustere voorgangers. Zo staat Spirit nog steeds ergens stil vastgelopen in een krater en ook de Pathfinder is nog ergens op Mars terug te vinden.