Gisteren (dinsdag) benaderde Webwereld steekproefsgewijs 13 automatiseerders in Nederland en vroeg ze naar hun mening over het Actieplan Open Standaarden. Op woensdag vindt in de kamer een debat plaats over het actieplan. Wij wilden weten hoe andere grote IT-bedrijven over de kwestie dachten, en daarbij bleken de antwoorden niet altijd even voor de hand liggen.

Microsoft heeft zich duidelijk uitgesproken tegen het voorstel, vooral omdat het actieplan overheden verplicht om met het Open Document Format (ODF) te werken. Daarmee komt Microsofts Open XML buiten spel te staan.

Positieve open source discriminatie

Het actieplan zal bepalen welke software overheden kopen, en welke zij juist niet mogen kopen. Naast een gebod tot het ondersteunen van ODF, geeft het actieplan ook open source software een flink steuntje in de rug: bij gelijke geschiktheid dienen overheden te kiezen voor de open source oplossing. Voor Cordys is voorliefde voor open source een doorn in het oog.

'Het is raar dat de overheid in een dwingende richtlijn voor open standaarden zichzelf juist beperkt in keuzemogelijkheden,' vertelt Vincent van Hunnik, marketing manager van de ontwikkelaar van een zogenaamde enterprise service bus (esb). Cordys is opgezet door Jan Baan die zijn kapitaal verdiende met de erp-leverancier Baan.

Van Hunnik verwacht echter dat Cordys weinig last zal hebben van de richtlijn. Hoewel er talloze projecten bestaan die een open source esb ontwikkelen, zoals Apaches Servicemix, of Jboss' Rosetta of het onafhankelijke MuleSource, zou de onderneming geen open source concurrenten hebben.

'Ik voorzie ook geen gevaar of effecten voor ons,' zegt Hunnik. 'Maar de beste oplossing is soms gesloten, soms open source.'

Cordys is, na Microsoft, een van de meest uitgesproken tegenstanders, maar ook voorstanders plaatsen kanttekeningen.

Onrealistisch tijdschema

Aad Koppenhol, een principal IT architect voor Sun Microsystems is 'natuurlijk' voor het actieplan, zo zegt hij. Sun is een uitgesproken voorstander van open source en claimt dat het binnen de high tech sector de grootste bijdrage aan de beweging heeft geleverd. De serverfabrikant heeft ondermeer de broncode voor Java, OpenOffice en het Solaris besturingssysteem onder een open source licentie vrijgegeven.

Toch plaatst Koppenhol kanttekeningen bij het huidige voorstel.

'Men zegt nu dat open standaarden verplicht zouden moeten zijn,' vertelt hij. 'Ik zou dat niet verplicht willen stellen, ik zou het meer een noodzaak willen laten zijn.'

Een verplichting vereist immers controle, en gaat bovendien voorbij aan de realiteit dat zo'n 90 procent van de markt nu Microsoft office gebruikt, en dus ook Microsoft's document standaard. Daarmee is het nu de de-facto standaard. Koppenhol bestempelt het huidige tijdschema, dat uitgaat van een invoering van ODF voor de rijksoverheid per april 2008, als 'niet realistisch'.

'In praktijk zijn er meer praktische consequenties dan er in het plan genoemd worden.'

Nederlandse softwarehuizen

De scheidslijn tussen voor- en tegenstanders markeert het verschil tussen consultants en softwarehuizen die zelf voor eigen rekening standaardpakketten ontwikkelen, bepleit Ben van Lier, account directeur Overheid voor Centric.

Als de overheid voorrang verleent aan open source applicaties, kunnen consultants uren schrijven voor het omzetten van alle systemen, terwijl de softwarehuizen buiten spel worden gezet. Die kunnen natuurlijk zelf open source software gaan produceren, maar kunnen de daarvoor vereiste investeringen niet altijd opbrengen.

'Dan moet de overheid ook maar het geld fourneren om die software te maken,' suggereert Van Lier.

Steun voor Heemskerk

De overige automatiseerders waarmee Webwereld sprak schaarden zich onomwonden achter het plan van Staatssecretaris Heemskerk.

Volgens Jeroen van Disseldorp, open source alliance manager bij Capgemini, speelt het plan juist goed in op de realiteit dat de computernetwerken van verschillende bedrijven met elkaar moeten kunnen communiceren en samenwerken.

'Wij zijn van mening dat "open" in al zijn verschijningsvormen maximale garanties biedt voor de vrijheid van de ICT van vandaag, maar ook van die van morgen. Wij zijn blij verheugd met het actieplan van Staatssecretaris Heemskerk.'

Zowel Logica CMG als IBM gaven aan voorstander van het actieplan te zijn, maar traden niet in detail over de specifieke aspecten ervan. Ook SAP schaart zich achter het plan van Staatssecretaris Heemskerk.

"De overheid neemt het initiatief tot open standaarden. SAP heeft hiervoor al het initiatief genomen om onze software te baseren op open standaarden. Als dat door de overheid wordt omarmd, dan is ook SAP daar verheugd over," aldus een woordvoerder.

De meest uitgesproken voorstander was wel Red Hat, de grootste leverancier van Linux in de wereld. In de ogen van Jan Wildeboer, een solutions architect voor Red Hat, zou niets de softwaregigant beletten om zijn Open XML in te ruilen voor ODF.

'Microsoft wil ODF niet vanwege politieke redenen,' zegt Wildeboer. De onderneming zou namelijk bang zijn dat het zijn monopolie op de Nederlandse markt voor office applicaties verliest.

'In de toekomst hebben we de mogelijkheid om met andere producten dan Microsoft Office informatie te werken. Daar is niets mis mee. Dat is wat wij een "open markt" noemen,' zegt Wildeboer in een verwijzing naar Microsofts veroordeling voor de overtreding van anti-monopolie regels in Amerika en Europa.

Verantwoording:

Webwereld benaderde 13 IT bedrijven die in Nederland software en diensten aanbieden op de zakelijke markt met een verzoek voor commentaar. Daarbij zijn we uitgegaan van hun omzet in de Nederlandse markt, en hebben we gepoogd zowel voor- als tegenstanders van het actieplan aan het woord te laten.

De ondernemingen van wie wij een reactie ontvingen, staan vernoemd in het bovenstaande artikel. De overige bedrijven waren niet in staat om tijdig een reactie te verschaffen, of negeerden ons verzoek om commentaar.

Loek Essers en Andreas Udo de Haes droegen bij aan de totstandkoming van dit artikel