Het bewijs voor de nederlaag van OOXML wordt gevormd door Microsofts besluit van vorige maand om het Open Document Format vanaf 2009 volledig in Office 2007 te ondersteunen. "ODF heeft duidelijk gewonnen," zei Stuart McKee, National Technology Officer voor Microsoft (foto rechts) tijdens een debat met vertegenwoordigers van Red Hat en Sun Microsystems op de Red Hat Summit in Boston. McKee was direct betrokken bij Microsofts pogingen om de eigen OOXML-standaard door de ISO te loodsen.

McKee sprak in het hol van de leeuw. Red Hat is een belangrijk voorstander van ODF en een fel tegenstander van Microsofts OOXML. De deelnemers van het debat wezen aan het begin van de discussie zelf al op het 'historisch karakter': de partijen waren nog nooit op deze manier publiekelijk in discussie getreden.

Harde verwijten

Tijdens de discussie kreeg McKee vooral uit de zaal harde verwijten. Is Microsoft wel te vertrouwen, of zal het ODF van binnenuit proberen te saboteren? Waarom duurde het zo lang voordat Microsoft overstag ging? En heeft de softwaregigant nog spijt van de manier waarop het met partnerbedrijven probeerde de ISO-stemming in zijn voordeel te beïnvloeden?

Maar volgens McKee zitten er geen duistere beweegredenen achter de acties. Toen de discussie rond Office Open XML begon op te leven, zat de firma nog midden in de ontwikkeling van Office 2007. "We zaten al ver in de cyclus van Office 2007. Het was niet redelijk om toen nog te eisen dat ODF daaraan moest worden toegevoegd. In een vroeger stadium stond het simpelweg niet op de radar", zei McKee.

Zweeds misverstand

De manager verklaarde de controverse over de beïnvloeding van stemmen als een misverstand dat uit frustratie was geboren. In onder meer Zweden kreeg de lokale standaardisatieorganisatie kort voor de OOXML-stemming een groot aantal nieuwe leden. Deze bleken stuk voor stuk Microsoft partners, die vervolgens voor acceptatie van de standaard stemden.

McKee verklaart die opmerkelijke gang van zaken als onervarenheid. Microsoft had weinig ervaring met de procedures en gebruiken om een standaard door ISO te loodsen en werd vervolgens overvallen door de sterke lobby van zijn tegenstanders. Ook de partners van Microsoft werden overvallen.

"De (Microsoft) gemeenschap had geen idee dat deze conversatie plaatsvond, en wat daar de gevolgen van zouden zijn. In veel gevallen werden we geconfronteerd met een voorkeur van een overheid waardoor ons hele ecosysteem werd uitgesloten."

"Microsoft is hier pas laat mee begonnen. Tegen de tijd dat we ons beseften wat er aan de hand was, hadden we een hoop in te halen. Ik geef toe dat we daarover frustratie bestond. Het was lastig om gesprekken te voeren waar de toon al was gezet: er was een beeld ontstaan dat OOXML te maken had met een vendor lockin rond een gesloten standaard." Dat beeld was volledig onjuist, benadrukt hij. Talloze applicaties van derden ondersteunen nu al - al dan niet legaal - het 'gesloten' .doc formaat, en dat zou bij OOXML alleen maar eenvoudiger worden.

OOXML blijft gehandhaafd

Ondanks de toegegeven overwinning voor ODF, zal Microsoft OOXML handhaven. In tegenstelling ODF, stelt OOXML gebruikers in staat om oude .doc bestanden te openen. Bovendien acht hij de markt groot genoeg voor beide standaarden. "Office ondersteunt al zo'n dozijn documentstandaarden, dat worden er in de toekomst een dozijn plus een."

McKee bleef tot slot opvallend rustig toen hij het harde verwijt kreeg dat Microsoft ODF van binnenuit wil uithollen. De firma heeft dat in het verleden ondermeer bij Java gedaan, waarbij het de standaard eerst omarmde, toen met onofficiële aanvullingen kwam waarna het probeerde om de markt in tweeën te splitsen. In het geval van Java heeft dat Microsoft een aantal forse schadeclaims van Java-eigenaar Sun Microsystems opgeleverd.

Maar bij ODF zal het nooit zover komen, suste de manager. De standaard wordt gecontroleerd door Oasis, waardoor Microsoft er zelf niet eenvoudig wijzigingen aan kan aanbrengen. Microsoft zou zich tegenwoordig bovendien meer dan bewust zijn dat de markt meerdere standaarden bevat, en dat die niet allemaal door Microsoft gecontroleerd worden.