De softwaregigant heeft op donderdag een nieuwe strategie onthuld waarbij het meer application programming interfaces (api's) zal bieden en protocollen van enkele belangrijke producten waaronder Windows en Office openstelt.

Met het nieuwe programma erkent Microsoft de invloed van open source en open standaarden. Het zou bovendien het einde betekenen van de patentdreiging tegen Linux en de interoperabiliteitszorgen over de bestandsformaten van Office 2007 wegnemen. Het programma is een reactie op het voortdurende onderzoek naar mogelijke overtredingen van de mededingingsregels van de Europese Unie.

Microsoft onthulde het programma tijdens een persconferentie op donderdag. Daar vertelde de onderneming dat het vier nieuwe interoperabiliteitsprincipes omarmt die hun invloed zullen hebben op alle Microsoft producten. Daarmee wil het onder meer open connecties, dataportabiliteit, ondersteuning voor standaarden en een open conversatie met klanten en de open source gemeenschap ondersteunen.

Steve Ballmer

Microsoft ceo Steve Ballmer noemde de stappen "belangrijk" omdat zij "een grote verandering vertegenwoordigen in hoe we informatie over onze producten en technologieën delen."

"Gedurende de afgelopen 33 jaar hebben we met honderdduizenden partners wereldwijd informatie gedeeld, en geholpen om een sector op te bouwen. Maar de aankondiging van vandaag vertegenwoordigt een belangrijke verder uitbreiding van die transparantie."

Microsoft heeft de afgelopen jaren mokkend en onder grote druk zijn beleid aangepast. Zo publiceerde het in september 2006 zijn Open Specificatie-belofte waarin het ontwikkelaars en gebruikers van programma's die vertrouwen op Microsofts api's vrijwaart van mogelijke patentclaims.

Vorig jaar onthulde de firma ook een open source website, een gebeurtenis die vooral opviel omdat Microsoft toen voor het eerst officieel de woorden "open source" in de mond nam. Vroeger stelde Microsoft api's beschikbaar en broncode beschikbaar onder het zogenaamde shared source programma, waarbij het die twee woorden juist zorgvuldig vermeed.

Patentdreiging

De nieuwe openheid ging echter gepaard met agressieve claims en dreigingen tegen onder meer Linux omdat het programma Microsoft-patenten zouden schenden. Terwijl de open source gemeenschap de eisen van Microsoft weghoonde, tekenden sommige bedrijven waaronder Novell juist overeenkomsten die hun klanten beschermden tegen de patenteisen en betere interoperabiliteit boden.

Microsoft hield ook vast aan het gesloten Open XML (oxml) bestandsformaat dat werd toegepast in Office 2007. Daarbij passeerde de softwaregigant het open document format (odf), dat het internationaal standaardisatie-instituut ISO al geruime tijd eerder als open standaard had erkend. Microsofts pogingen om oxml als standaard door ISO te loodsen hebben inmiddels vertraging opgelopen.

Als onderdeel van het nieuwe programma dat donderdag is onthult, zal Microsoft gratis api's beschikbaar stellen en een Open Source Interoperabiliteitsinitiatief oprichten dat de open source gemeenschap zal voorzien van hulpmiddelen en documentatie. Daarmee toont het traditioneel gesloten Microsoft meer toewijding voor open standaarden en open source dan het ooit heeft gedaan.

Vrijgeven api's en protocollen

Microsoft zal de api's en communicatieprotocollen vrijgeven voor wat het producten met een groot volume noemt. Daartoe behoren onder meer Windows Vista, het .Net raamwerk, Windows Server 2008, SQL Server 2008, Office 2007, Exchange Server 2007 en Office Sharepoint Server 2007, alsmede toekomstige versies van deze software. Ontwikkelaars hoeven geen licentie te kopen voor de api's.

Vanaf donderdag zijn 30,000 pagina's documentatie over Windows protocollen beschikbaar op de Microsoft-website. Vroeger waren die uitsluitend te krijgen met een strikte geheimhoudingsclausule via het Microsoft Work Group Server Protocol programma en het Microsoft Communication Protocol Programma. Documentatie over protocollen van andere producten met een hoog volume zal in de komende maanden beschikbaar komen.

Microsoft stelt daarnaast een vrijwaringsconvenant op waarin het belooft om open source-ontwikkelaars niet aan klagen voor de ontwikkeling van niet-commerciële producten op basis van deze protocollen. Volgens Microsoft kunnen ontwikkelaars de documentatie gebruiken om gratis software te ontwikkelen. Bedrijven die commerciële producten aanbieden zullen echter nog steeds een licentie op de Microsoftpatenten moeten kopen.

Loslaten grip op Office documentformaten

Aan het oxml-front beloofde Microsoft om nieuwe api's voor Word, Excel en Powerpoint te ontwikkelen waarmee ontwikkelaars zelf ondersteuning voor documentformaten kunnen toevoegen en die kunnen instellen als het standaardformaat voor het opslaan van documenten. Er bestaan nu al technologieën die vertalen van oxml naar andere formaten, maar ontwikkelaars kunnen het standaard-formaat nog niet aanpassen.

Het nieuwe Open Source Interoperabiliteitsinitiatief wordt een paraplu waaronder Microsoft hulpmiddelen, faciliteiten en evenementen voor de open sourcegemeenschap vallen. Daarnaast zal Microsoft verdere samenwerking bieden in de ontwikkeling van software. De firma wil bovendien een dialoog met klanten, ontwikkelaars en open source gemeenschappen aangaan middels een nieuw interoperabiliteitsforum. Daarnaast komt er nog een Documenten Interoperabiliteitsinitiatief dat problemen oplost bij het uitwisselen van data tussen formaten.

De Interoperability Executive Customer (IEC) Council, een klantenraad, zal erop toezien dat de nieuwe principes en initiatieven eerlijk worden toegepast. De IEC-raad is in 2006 ingesteld is bestaat uit chief information officers (CIO's) van meer dan 40 bedrijven en overheidsinstellingen.