Herinner je je de Zune nog? Waarschijnlijk niet, of als je dat wel doet, waarschijnlijk niet zo goed. Het was een draagbare muziekspeler die Microsoft in 2006 uitbracht om te concurreren met Apple's iPod. Net zoals het apparaat van Apple het doet met iTunes, was muziek gekoppeld aan de muziekdienst van MSN.

Misser met Zune

De Zune was een van Microsofts vele missers. Het begon als een lomp, duur en onhandig apparaat dat onprettig was om te gebruiken en op elke mogelijke manier inferieur was aan de iPod. Ik weet dat goed, want ik had er eentje. Dat moet wel als je verslag doet van alles wat Microsoft produceert.

Het werd daarna alleen maar slechter. Zo maakten we mee dat op oudejaarsdag 2008 Zunes massaal crashten, omdat hun interne klokken niet konden omgaan met het schrikkeljaar. Een dag later kon je er weer mee werken. In 2011 trok Microsoft zelf maar de stekker uit het ongeliefde apparaat waar je maar moeilijk van kon houden.

Windows Phone

De geschiedenis van de Zune is niet zo heel anders dan andere missers als de Windows Phone (en dan hebben we het nog niet eens over de Kin). We zullen niet nóg een keer aan dat dode paard trekken, maar Microsoft stak miljarden in het smartphoneproject voordat de ontwikkeling eindelijk werd gestopt.

Hierna: Microsoft heeft een gênante geschiedenis met producten die iets populairs imiteren, maar dan slechter.

De Zune en Windows Phone hebben één belangrijk thema gemeen: het waren beide producten die Microsoft op de markt zette om concurrenten in te halen die allang goed ontworpen hardware hadden ontwikkeld die veel klanten trok. En beide Microsoft-alternatieven waren nooit beter dan de hardware die ze probeerden te vervangen.

Weinig enthousiasme

En thematisch gezien krijg je een enorme déjà vu met de slimme Cortana-speakers die Microsoft op de markt zet om te concurreren met al populaire slimme speakers als Amazon's Echo met Alexa, Google Home en Apple's HomePod. Het is deze keer nog redelijk vroeg en het valt nog te bezien wie uiteindelijk gaat domineren, maar de eerste resultaten zijn niet goed voor Microsoft: het lijkt erop dat Cortana's speakers hetzelfde lot zullen treffen als Microsofts andere wij-ook-producten die niet echt een bestaansrecht hadden.

De recensies zijn weinig lovend voor de eerste speaker met Cortana. Het apparaat heet Invoke en wordt geproduceerd door Harman Kardon. Recensenten wijzen erop dat het moeilijk te gebruiken is als gedeeld apparaat, slecht is met bellen, lastig te configureren is en, belangrijk: dat Microsoft geen overtuigend argument heeft om Cortana te gebruiken.

Het enige waar recensenten unaniem positief over zijn is de geluidskwaliteit van de speaker, maar dat heeft niets te maken met Cortana (of Microsoft) maar alles met producent Harmon Kardon. De speaker kwam uit met een prijskaartje van 200 dollar, maar ging snel in de verkoop voor de helft van de prijs. Die aanbieding lijkt een permanente te zijn.

Op de laatste pagina: Maar Microsoft staat er nog slechter voor, want - wederom - blijven developers weg.

Maar het wordt erger. Third party-ontwikkelaars kunnen skills toevoegen, in feite spraak-apps: applicaties als fitness-apps, games voor kinderen, beheeropties voor domotica en veel meer. In december had Microsoft Cortana 230 skills, terwijl Amazon's Alexa er 25.000 had.

Geen zonnige toekomst

Dat is precies het probleem dat leidde tot de neergang van Windows Phone: veel te weinig developers maakten apps voor Windows, maar ontwikkelden voor iOS en Android. Microsoft heeft dit probleem ook al met extensie-karige browser Edge. Er is geen reden voor ontwikkelaars om zich te richten op skills voor een speaker met véél minder gebruikers, dus dit gaat niet snel veranderen. Zonder skills is een slimme speaker niet zo slim - of bruikbaar.

Er zijn meer problemen. Amazon integreert Alexa voor zakelijke toepassingen bijvoorbeeld met Office 365, G Suite, Salesforce, SAP en andere bedrijfsplatforms. Zo kun je agenda-afspraken maken, groepsgesprekken uitvoeren, inventaris bijhouden, orders beheren en veel meer. Dat zou Cortana's fort moeten zijn, gezien Microsofts primaire focus op de zakelijke markt. Maar Amazon eet de kaas van Microsofts brood en Cortana kan dit allemaal nauwelijks.

Waar gaat dit heen?

Wat kunnen we verwachten van Cortana-speakers in de toekomst? Er is flink wat voor nodig om de Zune en Windows Phone niet achterna te gaan. Microsoft smijt er waarschijnlijk flink wat geld tegenaan en maakt enthousiaste voorspellingen over de toekomst. Ondertussen moddert het platform een aantal jaren verder aan. Op een bepaald moment trekt Microsoft er zo stilletjes mogelijk de stekker uit door niet meer te ontwikkelen.

Microsoft heeft duidelijk geen lessen getrokken uit de vorige hardwareflops: stap niet in nieuwe techcategorieën die al sterke marktleiders hebben, tenzij je iets beters kunt bieden. Zoals het er nu naar uitziet, geldt dat niet voor slimme speakers met Cortana en je kunt er op wedden dat er de komende jaren niets beters wordt geboden.