Verscholen in de rafelranden van Amsterdam, verstopt in een aantal onopvallende datacenters, is de grootste marktplaats van het internet. Hier drijven ruim vierhonderd bedrijven handel met elkaar, van multinationale telcoreuzen tot locale isp's, van videosites tot tv-zenders, van Google tot Microsoft.

Elke partij heeft een of meer poorten die toegang geeft tot een virtueel marktplein waar data wordt uitgewisseld. Peering heet dit. Soms met iedereen, soms onderling, soms met gesloten beurs, soms voor geld.

800 toegangspoorten

De AMS-IX bestaat uit acht edge locaties met bijna 800 toegangspoorten. Het kloppende, of beter, zoemende hart is een supergeavanceerd knooppunt van vier core switches, waar alle uitgewisselde bits en bytes doorheen razen. Op de piek is dat nu 1,3 Terabit per seconde, oftewel 1300 Gigabit/s of 1,3 miljoen Megabit/s.

"We zijn begonnen met 2 Megabit/s", verteld Job Witteman, ceo van AMS-IX. Witteman was er vanaf het begin bij, maar dat is eigenlijk "puur toeval". Begin jaren negentig rolde hij de ontluikende internetwereld in.

Eerst bij EUNet, het Europese antwoord op UUNET. UUNET was een van de eerste commerciële netwerkproviders ten tijde dat het internet nog bestond uit onhandig aan elkaar geknoopte academische systemen.

Inbellen per land

"In Amsterdam stond een aggregatiepunt waar Europese landen hun verbinding hadden met de VS, met UUNet. We kochten capaciteit in Amerika en verkochten dat in Europa, als carrier. Dat was nog de tijd dat hele landen inbelden om verkeer uit te wisselen. En we hebben het dan over mail, en later het begin van browsen."

Daarna ging hij aan de slag bij GlobalOne. Al gauw werd door deregulering de markt overspoeld met kleine en grote spelers. "AT&T, BT, Belgacom, die wilden allemaal op de Nederlandse markt internet gaan aanbieden. Allemaal leuk en aardig, maar deze partijen raakten elkaar nergens in Nederland."

Na een vergadering bij RIPE, het Europese coördinatiecentrum voor het internet, bleven een aantal mensen hangen om te brainstormen op een oplossing, herinnert Witteman zich. "Ik ben toen ook gebleven."

Neutraal en onafhankelijk

Het werkgroepje wat hier uit voortkwam inventariseerde wat er elders in de wereld zoal was en analyseerde de sterke en zwakke punten daarvan. Trots vertelt Witteman: "We hebben blijkbaar ons huiswerk heel goed gedaan toen. In Amerika was de markt al veel verder, maar waren de exchanges (die heetten destijds Network access points) eigendom van de carriers. Dat model moeten we niet. Daarmee hou je andere partijen buiten. We wilden een neutrale, onafhankelijke omgeving." Deze keuze is bepalend geweest voor het succes van AMS-IX en is door later opgerichte exchanges omarmt.

"KPN bood meteen gratis ruimte aan, maar toen zeiden we 'nee, dank je'. Uiteindelijk zijn we geboren in het Science Park. SARA en Nikhef boden allebei ruimte aan, dat hebben we allebei gedaan. Dan leggen we een lijntje aan en dan hebben we meteen een gedistribueerde internet exchange," aldus Witteman. SURFNet speelde suikeroom.

Vereniging en BV

"Eind 1997 heb ik samen met Kees Neggers de oprichtingsakte van AMS-IX getekend. Het was overigens puur toeval dat ik die in handen kreeg, er waren in totaal 7 oprichters." AMS-IX begon met twintig betalende klanten vanaf het begin. Maar het ging meteen hard. Binnen een jaar waren er 50 aangesloten klanten.

Gaandeweg de stormachtige groei werd de structuur omgegooid: AMS-IX werd een BV waar Witteman begin 2000 aan de slag ging als directeur. De BV is eigendom van de vereniging, waar alle klanten lid van zijn. "Elk lid heeft één stem, onafhankelijk hoeveel poorten je hebt of hoe groot je bent."

Professionalisering

Ook op technisch vlak moest al snel het roer om. Met de toestroom aan leden ontstonden er problemen bij de moederlocaties SARA en Nikhef, omdat die totaal niet waren ingericht hiervoor. "Iedereen liep daar over de vloer, wetenschappers, studenten, klanten. De beveiliging was minimaal."

En zo breidde AMS-IX eind 2000 uit naar twee datacenters Telecity2 en GlobalSwitch en werd het technische beheer in eigen hand genomen. Ondertussen zit AMS-IX op acht locaties in en rond Amsterdam. Deze zomer wordt de negende locatie betrokken. Niet alleen groeide het aantal poorten, ook de poorten zelf groeien. Poorten van 10 Mb, 100 Mb, 1 Gb, 10 Gb en vanaf nu ook poorten van 100 Gb.

Een van de grootsten

Ondertussen is AMS-IX de grootste internet exchange ter wereld. Of toch niet? Witteman: "De claim van de grootste is een moeilijke, er zijn anderen met meer verkeer. Dus we zijn 'een van de grootsten', zeggen we altijd. Maar we zijn de grootste qua ledenaantal. Er is maar één plaats in de wereld waar zoveel partijen elkaar kunnen bereiken om zaken te doen, en dat is Amsterdam."