Dat blijkt uit de beantwoording van kamervragen van GroenLinks-politicus Arjan El Fassed. Hij stelde Minister Ivo Opstelten (VVD) van Veiligheid en Justitie vragen in reactie op berichtgeving dat de Amerikanen strafrechtelijk onderzoek doen naar Gonggrijp’s vermeende betrokkenheid bij Wikileaks. “Het verzoek betreft een interne Amerikaanse aangelegenheid die dan ook door de Amerikaanse autoriteiten moet worden beoordeeld”, schrijft de bewindsman.

Amerikaanse privacyregels

Al heeft Europa strenge privacyregels, toch heeft Gonggrijp daar maar weinig aan. “De gegevens van personen die worden verwerkt door Twitter Inc. worden, in ieder geval wanneer deze verwerking plaatsvindt in de Verenigde Staten, beheerst door het Amerikaans gegevensbeschermingsrecht”, stelt de minister. Hij erkent dat er daarom geen bescherming is, zoals die in Europa gebruikelijk is.

Toch hoeft dat voor Gonggrijp geen probleem te zijn, meent hij. Hij wijst erop dat in de VS de overheid ook waakt over privacy en kan ingrijpen als het misgaat en dat toezichthouders of Gonggrijp ook een gang naar de rechter kunnen maken.

Daarmee kiest de minister een heel andere houding dan veel experts en wetenschappers, die juist beweren dat in de Verenigde Staten privacy heel anders vorm krijgt (.pdf). Het is bijvoorbeeld niet in de grondwet opgenomen, zoals dat in Nederland en Europa wel het geval is.

Verkeersgegevens

Opstelten wijst er in de beantwoording ook op dat alleen verkeersgegevens over Gonggrijp zijn opgevraagd, iets wat ook in Europa al tot de mogelijkheden behoort: “De Amerikaanse autoriteiten vragen bij Twitter deze gebruikers- en verkeersgegevens op – en dus niet de inhoud – die bij betreffende accounts zijn achtergelaten. Er wordt in onderdeel B van de dagvaarding ook nog uitdrukkelijk van "non-content related" gesproken, zodat deze dagvaarding in ieder geval niet de inhoud van de berichtgeving, maar alleen de gebruikers- en verkeersgegevens betreft.”

Maar waar de regering in IJsland wel in actie komt en opheldering eist, doet Opstelten dat niet. Uit de beantwoording van vragen wordt duidelijk dat Nederland een afwachtende houding aanneemt.

Ontevreden

GroenLinks is ontevreden. “In tegenstelling tot politici in IJsland, is de reactie van het kabinet passief en lijkt niet bereid om in actie te komen voor een Nederlander die buiten de VS heeft meegewerkt aan het openbaar maken van ernstige schendingen van mensenrechten, zoals te zien in de video 'Collateral murder'”, zegt El Fassed tegenover Webwereld. “De minister draait om de vragen heen en geeft geen antwoord.”

Over de houding van Twitter is de politicus meer te spreken. “Twitter heeft goed gehandeld door Gonggrijp en de anderen op de hoogte te stellen, maar het is een probleem dat data van een Europeaan in andere landen zonder enige reden kan worden opgeeist”, vertelt hij. “Burgers verwachten dat hun gegevens onder Europese of Nederlandse wetgeving valt. Dat Twitter-gegevens zomaar kunnen worden afgedragen aan Amerikaanse instanties, daar zijn gebruikers zich vaak niet bewust van. Bij Twitter hoor je n elk geval nog dat je gegevens zijn opgevraagd, Google en Facebook houden zich stil.

Wel Europees parlement

Waar de Liberale minister zich passief opstelt, wordt door de liberalen in het Europees parlement wel actief geopereerd. D66-politica Sophie in 't Veld heeft zich al actief getoond en zal dat ook blijven doen. Zij is zelf niet onbekend met druk vanuit de VS, omdat de politica jarenlang op basis van geheime informatie extra streng werd gecontroleerd.

Gonggrijp ging niet in op een verzoek om commentaar.