In Engeland is grote beroering ontstaan nadat een lokale overheid via een rechtbank in Californië bij Twitter de accountgegevens opeiste van vijf twitteraccounts. Dat gebeurde in de jacht op een anonieme blogger die opereert onder de naam Dr. Monkey. De man wordt ervan beschuldigd leden van de lokale gemeenteraad zwart te maken. Ook zou confidentiële informatie zijn gelekt.

De jacht richtte zich op raadslid Ahmed Khan, die betrokkenheid bij drie van de vijf Twitteraccounts ontkent en ook zegt niet achter de schuilnaam Mr. Monkey te zitten. Overigens is het blog, dat werd gehost door Wordpress, niet meer bijgehouden sinds juli 2009, schrijft The Register.

Moord en brand

De Engelse krant The Guardian schreeuwde in eerste instantie moord en brand over het door Twitter vrijgeven van de persoonsgegevens, dat volgens het nieuwsblad het einde van Twitter zou inhouden. Immers, zo redeneerde The Guardian, de persoonsgegevens zijn niet veilig bij Twitter. Later nam de krant hierin gas terug, vooral toen het ontdekte dat Twitter nog wel zo goed was om Khan van het verstrekken van de data aan de rechter op de hoogte te stellen, terwijl eenzelfde gerechtelijk bevel aan Wordpress en Google door beide bedrijven werd stilgehouden.

Zowel Wordpress als Google zouden eveneens persoonsgegevens hebben vrijgegeven. The Guardian wijst er direct op dat veel (Engelse) lokale overheden gebruik maken van Google’s cloudemaildienst, implicerend dat dat dus niet veilig is in geval van een door de (Amerikaanse) rechter bewezen geachte noodzaak dat die worden vrijgegeven.

In Nederland nog onbekend

Het is in Nederland voor zover bekend nog niet voorgekomen dat een rechter in een civiele zaak hosters van weblogs of socialmediabedrijven als Hyves heeft verplicht accountgegevens vrij te geven van webloggers of hyvers die onder een pseudoniem opereren. Dat zegt ict- en privacyjurist Mark Jansen van het advocatenkantoor Dirkzwager tegen Webwereld. Hij zegt dat in een civiele procedure de rechter kan worden gevraagd om bewijsbeslag. “Dat is het veiligstellen van bewijs wanneer er sprake is van (een vermoeden van) schending van intellectuele eigendomsrechten of een onrechtmatige gedraging.”

Het gedrag van het Engelse raadslid Khan zou geschaard kunnen worden onder de noemer “onrechtmatige daad”, een breed begrip, waaronder onder meer belediging of schending van het geheimhoudingsrecht vallen. “Voor bewijsbeslag vraag je verlof aan de rechter”, zegt Jansen. “Na verkrijgen van dit verlof gaat de deurwaarder, vaak samen met IT-deskundige, op pad om het bewijs veilig te stellen. Degene die het beslag heeft aangevraagd krijgt niet direct inzage, maar moet hier in een aparte procedure om vragen.”

Vrijheid van meningsuiting

In die aparte procedure overweegt de rechter de zwaarte van de onrechtmatige daad ten opzichte van de vrijheid van meningsuiting. Dat laatste weegt zwaar, zegt Jansen, en er is een grote mogelijkheid dat de rechter al afwijzend reageert op het verlof tot bewijsbeslag. “En dan haalt het de openbaarheid niet, we horen daar niets van. Daarom is het aantal pogingen om een dergelijke procedure te volgen, onbekend.”

Anders is het met civiele procedures inzake intellectueel eigendom. Ook dat gaat met het volgen van de eerder beschreven stappen. “Ik heb net zo’n dossier lopen.” Op het gebied van intellectueel eigendom is er vaak op voorhand al veel bewijs en is de rechter veel eerder genegen aan dergelijke verzoeken mee te werken.

Overigens geeft het Engelse voorval aan dat anonieme accounts van Nederlanders bij Twitter of Facebook via Amerikaanse rechters kunnen worden opgevraagd, waarbij vooral het op tijd bezwaar aantekenen van belang is. Khan heeft dat laatste niet gedaan, waarna de rechter het verzoek van de lokale overheid inwilligde.