De brancheorganisaties hebben op initiatief van het Interactive Advertising Bureau Europe (IAB) zelfregulering geformuleerd in het kader van de nieuwe cookiewetgeving die op 22 juni door de Tweede Kamer is aangenomen. Een IAB-pagina over de zelfregulering is vrijdag online gegaan, maar later weer verwijderd, omdat deze pas maandag officieel beschikbaar zou moeten zijn.

In die wet wordt de branche verplicht bezoekers van websites voordat er cookies worden geplaatst “ondubbelzinnig toestemming" te vragen. Volgens de branche is het onduidelijk hoe de wet moet worden geïnterpreteerd en komt daarom met een eigen initiatief.

In advertentie-uitingen wordt een icoontje opgenomen die verwijst naar een landingspagina met uitleg over het gebruik van cookies. Vervolgens kan de websitebezoeker naar de website youronlinechoices.eu/nl om cookies te weigeren of te accepteren. De consument wordt op de site een complete lijst van geïnstalleerde cookies gepresenteerd. En daar zit het grote knelpunt. De Europese richtlijnen, gevat in de zogeheten ePrivacy Directive, spreken nu juist van een “geinformeerde toestemming" vooraf voor het plaatsen van cookies, terwijl het Nederlandse webvoorstel spreekt van "ondubbelzinnige toestemming", een opt-in dus. IAB stelt een opt-out voor.

Volgen van websurfers gaat door

“Het volgen van websurfers en het presenteren van advertenties op basis van surfgedrag vindt nog plaats totdat mensen die mogelijkheid tot weigeren gebruiken. Dat komt niet overeen met hetgeen onder toestemming wordt verstaan", schrijft Jacob Kohnstamm, voorzitter van de Artikel 29-werkgroep, alvast aan het IAB. Kohnstamm zit in de Europese privacywerkgroep als afgevaardigde van het College bescherming persoonsgegevens (CBP), waar hij eveneens voorzitter van is.

Kohnstamm schrijft verder: “Als een individu nog niet duidelijk heeft gemaakt wat hij wil, kan dat niet worden gezien als een vorm van toestemming. Dit geldt zeker in dit geval, aangezien maar weinig mensen op de hoogte zijn over online behavioral advertising en de wijze waarop je daar bezwaar tegen kan maken."

Informatie niet goed genoeg

De Europese werkgroep vindt tevens dat de informatie op de genoemde website, waar de consument kan inzien welke tracking cookies al zijn gedownload op zijn computer, niet duidelijk genoeg. “Het lijkt erop dat er informatie ontbreekt over het maken van profielen van de consument. Ook worden bezoekers niet duidelijk genoeg geïnformeerd dat zij worden gevolgd gedurende het surfen van website naar website." De werkgroep zegt dat de informatie ook te ver is weggestopt. “De bezoeker moet te veel klikken om tot de informatie te komen. "

Joris van Heukelom, directeur van het IAB, wijst erop dat het ePrivacy Directive helemaal niet spreekt over opt-in. "Dat is voordat de regel is vastgesteld geschrapt uit de tekst." Eurocommissaris Kroes heeft verder een zelfregulering van de branche toegejuicht, zegt hij. Over de Nederlandse wetgeving zegt Van Heukelom: "Die moet nog door de Eerste Kamer worden vastgesteld en vervolgens geïmplementeerd. Daar wilden we niet op wachten. Ik heb te maken met het 'nu', niet met de toekomst."

Overleg over cookies

De brief van Kohnstamm naar het IAB spreekt tevens over een ontmoeting tussen beide organisaties in september. De zelfregulering moet volgens het IAB op 30 augustus ingaan. Vandaar dat Kohnstamm nu al de bezwaren van de Artikel 29-werkgroep per brief kenbaar heeft gemaakt. "Ik wacht het overleg verder af", zegt Van Heukelom. "Ik kijk er zelfs naar uit."

Bij het initiatief tot zelfregulering zijn diverse mediabedrijven betrokken, waaronder Google, Telegraaf Media (TMnl), Sanoma, De Persgroep en IDG Nederland. De laatste is tevens uitgever van Webwereld.

Update: IAB had de pagina over zelfregulering vrijdag al gepubliceerd, met een 'embargo' tot maandag 29 augustus. De pagina is inmiddels weer verwijderd.