Door exclusieve overeenkomsten met pc-fabrikanten als Dell en browsermakers Mozilla en Opera om zijn zoekmachine en software te bundelen heeft Google op illegale wijze concurrenten buitengesloten en een monopolie opgebouwd. Dat stelt ICOMP, een club van techbedrijven waaronder Microsoft, in een nieuwe antitrustklacht bij de Europese Commissie deze week.

Exclusieve toegang gekocht

Anders dan lopende klachten tegen Google, die betrekking hebben op misbruik van dominantie, gaat de nieuwe klacht over kartelvorming en konkelfoezen om op illegale wijze marktaandeel op te bouwen en concurrenten te hinderen.

Google heeft door de jaren heen een “illegaal netwerk van exclusieve relaties" opgebouwd, aldus ICOMP. Hierdoor verkreeg Google de noodzakelijke schaalgrootte en toegang tot honderden miljoenen Europese consumenten ten koste van rivalen. Met dezelfde schimmige tactiek heeft Google daarna ook de mobiele markt dichtgetimmerd met zijn zoekmachine en daarna met Android.

“Android wordt nu aan miljoenen Europese gebruikers aangeboden door exclusieve overeenkomsten met fabrikanten, operators, toeleveranciers en software developers", aldus ICOMP. Daarmee refereert ICOMP aan de Open Handset Alliance, een soort 'kartel' onder leiding van Google, verklaart de ICOMP-woordvoerder tegenover Webwereld. Google wil niet inhoudelijk reageren op de klacht.

Macht van default

Het is nog onduidelijk of de nieuwe klacht hout snijdt. Het is algemeen bekend dat Google jarenlang veel geld en moeite heeft gestopt om op zoveel mogelijk plekken de default zoekmachine te zijn. Het overgrote deel van gebruikers verandert immers nooit de default-instellingen, waardoor deze deals zeer strategisch waren. En inderdaad vaak exclusief, maar tegelijkertijd was ook bijvoorbeeld Yahoo of Microsoft vaak in de race voor een vergelijkbare zoekdeal. Zo tekende HP in 2010 een deal om Bing voor te installeren op pc's.

Het is ook opmerkelijk dat ICOMP juist nu met deze klacht komt, in dezelfde week dat Google een voorstel heeft gedaan op de lopende antitrustzaak te schikken. Volgens de zegsman van ICOMP is er een lange tijd aan de aanklacht gewekt en is het moment van indiening 'toevallig'.

Oude wijn in nieuwe zakken

Een jurist gespecialiseerd in Europese mededingingszaken die niet betrokken is bij de zaak maar niet bij naam genoemd wil worden, noemt de klacht in een reactie aan Webwereld "een typisch geval van oude wijn in nieuwe zakken". "Dit is waarschijnlijk enkel om de druk op de Commissie verder op te voeren om tot vergaande verplichtingen voor Google te komen."

Volgens hem zijn de argumenten praktisch dezelfde als in de lopende zaak maar dienen ze als backup in het geval de EC oordeelt dat Google niet dominant is. "Het is een juridische 'rehash': met de klacht zegt ICOMP in feite dat Googles gedragingen ook bij afwezigheid van dominantie inbreukmakend zijn."