Onlangs meldde het statistiekenbureau CBS dat de tarieven voor communicatie in februari 'opvallend' waren gestegen. Een belangrijke oorzaak hiervan zou zijn dat de drie grote operators een nieuwe tariefstructuur hanteren. Daarbij worden gesprekken afgerekend per minuut in plaats van per seconde. Dit kan dit leiden tot een prijsstijging van 30 procent.

Het nieuwe (of oude, want vroeger was dit gebruikelijk) afrekenregime geldt voor alle nieuwe abonnementen bij KPN, voor de 'sim-only'-klanten van Vodafone en voor het 'Voordeel sim-only'-abonnement van T-Mobile. De nieuwe tarieven gaan ook gelden bij een verlenging van een abonnement.

Signaal aan partijen

T-Mobile deed het nieuws van de prijsstijgingen gisteren boos af als "ongenuanceerd en tendentieus". Maar de kwestie is ook de Nederlandse mededingingsautoriteit NMa opgevallen, meldt een woordvoerster van die toezichthouder aan Webwereld. "Het heeft de aandacht van de NMa. Wat we precies doen, kan ik niet zeggen, maar het heeft onze aandacht."

De NMa benadrukt wel dat het vooralsnog niet gaat om een formeel onderzoek, al is de blik die de waakhond nu werpt wel "een signaal naar de betrokken partijen". De zegsvrouw relativeert wel: "Het is maar de vraag of ze iets doen wat niet mag. Het gaat om een aantal specifieke abonnementen. We volgen het in elk geval op de voet."

Geen afstemming

Volgens T-Mobile is er geen vuiltje aan de lucht. Dat de tarieven plotseling zouden zijn gestegen is onzin, stelt de operator. "Van gelijktijdigheid is helemaal geen sprake, laat staan een vorm van samenspraak. Telfort kwam al in 2008 met het afrekenen per minuut, KPN en Hi volgden in de tweede helft van 2009."

"Wij hebben dit onlangs pas ingevoerd en alleen voor het 'Voordeel sim-only'-abonnement. Dit is gewoon een reactie in de markt. Daar zit 6 à 7 maanden tussen. Zelfs de innovaties volgen elkaar sneller op."

Eerdere kartelafspraken

Het is niet de eerste keer dat de NMa de operators op de korrel neemt. De NMa concludeerde in 2002 dat Ben (nu T-Mobile), KPN en Libertel Vodafone (nu Vodafone) in 2001 hun marktgedrag onderling hadden afgestemd. Dat leidde tot megaboetes van in totaal 88 miljoen euro. In 2006 werden de boetes evenwel door de rechter goeddeels teruggedraaid, maar het oordeel bleef ook daarna voor de Europese rechter wel overeind.

Feit is nu wel dat de telecombedrijven hun omzet zien teruglopen door toenemende regulering van de tarieven zoals die voor roaming in het buitenland.

De grote operators dreigen al jaren de inkomsten die ze mis lopen door strengere Europese regulering elders te compenseren. Dit is de economische wetmatigheid van het 'waterbedeffect'. Een prijsverlaging aan de ene kant brengt een verhoging aan de andere kant.

Zo waarschuwden de operators in 2008 dat de prijzen voor consumenten flink zouden stijgen als Brussel een prijsplafond voor doorgiftetarieven zou instellen. De recentere verlagingen van de roamingtarieven hebben een vergelijkbaar effect. Maar in plaats van bijvoorbeeld minder subsidies op mobieltjes kiezen de operators voor lucratieve afrekenregimes per minuut.