"De eerste iPhone kwam in 2007 op de markt en we hebben nog steeds geen product dat ook maar enigszins lijkt op hun gebruikservaring", aldus ceo Stephen Elop van Nokia in de memo die uitlekte via Engadget. "Android is pas net iets meer dan twee jaar op de markt en deze week hebben ze ons ingehaald en de leidende positie op de markt veroverd in smartphone volumes. Ongelofelijk."

Elop vergelijkt Nokia met een man die op een brandend olieplatform in de Atlantische Oceaan staat en de keuze moet maken tussen levend verbranden of in de koude zee springen. Door de sprong in het diepe te wagen overleefde de man. Elop legt uit dat een brandend platform de man aanzette tot een radicale maar levensreddende actie. "Ook wij staan op een brandend platform en moeten besluiten hoe we ons gedrag gaan veranderen."

Veel te langzaam

Hij wijst erop dat het marktaandeel en dus de waarde van Apple in de afgelopen jaren enorm gegroeid is. Ook Android innoveert veel beter dan Nokia. "De concurrentie verbrandde ons marktaandeel maar wat gebeurde er met Nokia? We lopen achter, we misten grote trends, en we hebben tijd verloren. Destijds dachten we dat we de juiste beslissingen maakten, maar achteraf bezien lopen we nu jaren achter."

Volgens Elop zijn er wel degelijk briljante ontwikkelingen gaande binnen Nokia, maar lukt het Nokia niet om die snel genoeg naar de markt te brengen. "We dachten dat MeeGo een platform zou worden voor winnende high-end smartphones. Maar met dit tempo hebben we eind 2011 slechts één MeeGo product op de markt."

Symbian achterhaald

Ook Symbian moet het ontgelden. Elop vindt het besturingssysteem niet concurrerend, weinig flexibel en moeilijk aan te passen. Door op dezelfde voet door te gaan met Symbian zal Nokia steeds meer achter gaan lopen op de concurrentie.

Ook heeft het bedrijf moeite met Chinese hardwaremakers en oems die voor de productie van een telefoon minder tijd nodig hebben dan Nokia nodig heeft om een PowerPoint-presentatie in elkaar te zetten, zoals een Nokia-medewerker half grappend opmerkte. "Ze zijn vast, goedkoop en dagen ons uit", aldus Elop.

Mobiele ecosystemen

"En het meest onbegrijpelijke is dat we niet eens met de goede wapens vechten." Volgens Elop wil Nokia actief zijn in te veel segmenten van de mobiele telefoniemarkt. Het gaat tegenwoordig om mobiele ecosystemen en niet allen nog om hardware en software. "Onze concurrenten pakken ons marktaandeel niet met andere apparaten. Ze pakken ons marktaandeel met een compleet ecosysteem. Dit betekent dat we moeten besluiten hoe we een ecosysteem gaan bouwen, of hoe we er een gaan katalyseren of waar we ons bij aan gaan sluiten."

Uit de memo blijkt ook dat die is ingegeven door onderzoeken naar het mogelijk naar beneden bijstellen van de kredietwaardigheid van Nokia door verschillende grote investeringsmaatschappijen.

"Nokia, ons platform brandt", stel de ceo. Hij wijt dit grotendeels aan de afwachtende houding van de medewerkers. Er moet iets veranderen. Op 11 februari presenteert Nokia zijn nieuwe strategie, die het bedrijf moet veranderen.