Dat oordeelde het Gerechtshof in Den Haag deze week. De Stichting NORMA (de belangenbehartiger van uitvoerende artiesten, zoals musici en acteurs) was in december 2007 naar de rechter gestapt om bezwaar te maken tegen het uitblijven van heffingen op mp3-spelers en harddisks in bijvoorbeeld dvd-recorders. NORMA vindt deze maatregel van de minister van Justitie in strijd met het auteursrecht.

Bevriezing niet onredelijk

In januari 2008 wees de Haagse voorzieningenrechter de vordering van NORMA echter af, en oordeelde dat het 'niet onredelijk' is dat de minister van Justitie voorlopig geen heffing wil op mp3-spelers en dvd-recorders, omdat er nog steeds financiële wanorde bij Stichting de Thuiskopie (STK) is en verdeeldheid bij de Stichting Onderhandelingen Thuiskopievergoeding (SONT).

NORMA ging in hoger beroep en startte bovendien in juni een bodemprocedure, om de kwestie ten principale uit te vechten.

Het Haagse Hof wijst nu de vorderingen van NORMA andermaal af. Het besluit van de Minister was rechtmatig, de afweging van belangen was redelijk, en de Algemene Maatregel van Bestuur (AMvB) om de heffing te bevriezen was niet in strijd met de Auteurswet of de Europese Richtlijn.

In 2009 mogelijk wel onevenredig nadeel

Wel komt het Hof met een belangrijke kanttekening, ook al is die, zoals het zelf schrijft, 'ten overvloede'. De aangevochten bevriezing geldt tot het einde van dit jaar. Inmiddels heeft de Minister echter besloten in 2009 de bevriezing te handhaven. Maar afgelopen september kwam het College van Toezicht tot de conclusie dat de wantoestanden bij Stichting de Thuiskopie waren opgelost.

En volgens NORMA lopen alle rechthebbenden steeds grotere bedragen mis als de bevriezing blijft gehandhaafd, in 2009 ruim 9 miljoen euro.

Het Hof schrijft hierover: "Aannemelijk is dat de nadelige gevolgen als gevolg van de bevriezing van het stelsel van vergoedingen voor het thuiskopierecht toenemen naarmate de tijd voortschrijdt en dat vanaf begin 2009 een situatie kan ontstaan waarbij deze nadelige gevolgen bij een verlenging van de bevriezing van het stelsel van vergoedingen voor de rechthebbenden onevenredig worden ten opzichte van een met een eventueel nieuw besluit te dienen doel."

Minister liegt

NORMA grijpt deze strohalm van het Hof met beide handen aan. "Dit geeft ons in de bodemprocedure ineens een hele sterke zaak. Dit is een belangrijk turning point", aldus Wisso Wissing, directeur van NORMA tegenover Webwereld. De nieuwe AMvB voor 2009 wordt binnenkort nog in de Tweede Kamer besproken, en Wissing voorspelt dat Kamerleden met dit vonnis gaan zwaaien om het besluit af te schieten.

Hirsch Ballin gebruikt namelijk nog steeds het argument van wanorde bij Thuiskopie, maar die vlieger gaat niet meer op, stelt Wissing. "De minister liegt, want het College van Toezicht heeft gerapporteerd aan de minister dat de gelden van 52 miljoen bij de Thuiskopie zijn uitgekeerd en de zaken op orde zijn, en toch haalt de Minister datzelfde punt nog steeds aan. Terwijl het dus gewoon niet waar is."

Afgewogen argumenten voor AMvB

"We verzetten ons hevig tegen deze lezing", riposteert een woordvoerder van het Ministerie van Justitie. "De betrokken partijen hebben nog steeds geen nieuwe overeenkomst en bovendien ligt er nog steeds een restbedrag van rond de 3,3 miljoen. Daarover oordeelt het College van Toezicht pas in 2009."

De minister heeft een en ander in de brief van de Minister aan de kamer van 10 oktober uitgebreid gemotiveerd, aldus de woordvoerder. Justitie toont zich derhalve 'tevreden' met het vonnis.

Bovendien, zo verzekert Justitie, wordt de bevriezings-AMvB voor 2009 niet meer in de Kamer besproken. Aanstaande dinsdag wordt het besluit in de Staatscourant gepubliceerd en daarmee is het definitief.