Open source komt nu in het onderwijs te weinig aan bod. Dit vertellen Hans Blankendaal van kenniscentrum voor beroepsonderwijs ECABO en Ronald de Jong van Linux-leverancier Novell. De twee tekenen vandaag een 'memorandum of understanding' voor open source-onderwijs.

Dat moet mbo'ers breed onderwijzen in open source. Het nieuwe onderwijsprogramma valt onder het Loket MBO-ICT en gaat komend studiejaar van start. Novell financiert voor de komende drie jaar in ieder geval 800 onderwijsmodules. "Elke afgestudeerde kan een certificaat halen", aldus De Jong.

"Het is voor ontwikkelaars en beheerders, maar wel praktijkgericht", zegt teammanager ict Blankendaal. Hij vertelt dat er vanuit de opleidingen vraag was naar open source-onderwijs. Het geven daarvan gebeurt tot op heden echter te willekeurig; het is teveel afhankelijk van het eventuele enthousiasme - en de kennis - van individuele docenten. "Dat gaan we nu mobiliseren." De onderhandelingen met Novell liepen al enige tijd.

Inpassen in opleiding

De vandaag getekende overeenkomst tussen Novell en ECABO moet de benodigde structuur brengen. "We hebben in kaart gebracht wat er hiervoor nodig is. Dat is vervat in een blauwdruk", zegt de teammanager ict van ECABO. Dat is opgedeeld in brokjes die passen in de bestaande opleidingen. "Zowel qua moeilijkheidsniveau als qua onderwerp of inhoud, zoals bijvoorbeeld infrastructuur of juist beheer", legt Novell-directeur De Jong uit.

De Jong vertelt dat er twee tracks komen. Een voor de admin, met basisonderwijs voor het installeren en beheren van desktops, servers, applicaties en netwerken. En een voor de ict-pro, met wat hoger onderwijs voor het porten van applicaties, en het tunen van systemen. "Daarbij kijk je dus ook in de code. Het is wel allebei gebaseerd op praktijkgebruik van open source."

Bedrijfsgebonden

De inhoud van Novell-certificeringen is de basis voor de blauwdruk die leidt tot landelijke mbo-certificeringen. Die link met Novell is volgens Blankendaal geen probleem. "Er is vanuit bedrijven aandacht voor het MBO-ict-diploma, maar ook voor 'bedrijfsgebonden' certificaten zoals Microsoft en Cisco. Daar hoort open source nu gewoon bij." De Jong: "Wij bieden opleidingskits, maar het is allemaal open source. Als je Novell kent, dan kun je Red Hat in 1 dag leren, en andersom."

Blankendaal pleit hoe dan ook voor mengvormen. Een 'pure Cisco-opleiding' is niet goed, maar een te brede netwerkopleiding is ook niet gewenst. "Maar wij moeten de invulling niet bepalen. Onderwijsinstellingen moeten dat zelf bepalen. Dat is ook afhankelijk van de vraag in de regio, bij de leerbedrijven." De blauwdruk wordt 1 keer per jaar opnieuw bekeken en indien nodig aangepast.

Afgestudeerden

Hij spreekt van een groot pijnpunt voor opleidingen - en afgestudeerden. "Na vier jaar mbo komt een afgestudeerde bij een bedrijf en moet daar dan nog nuttige certificaten halen voor de praktijk. Dat kan nog een jaar studie zijn." Mogelijk is dat voor kennis die deels al in huis is, maar waarvoor geen certificaat dus bewijs is, aldus Blankendaal.

"Het is momenteel moeilijk om aan afgestudeerde mbo'ers te komen die verstand hebben van open source. Daar is wel veel vraag naar", aldus Blankendaal. De Jong voegt toe dat dit ook iets is wat scholen zelf kan raken. "Die kunnen op termijn zelf een knelpunt krijgen, qua 'handen en voeten' voor open ict. Het gebruik van open source, en open standaarden, is namelijk hoog bij scholen. Die hebben een veel kleiner budget dan de overheden en semi-overheden, daar zit nog een probleem voor gebruik van open source."

Stageplekken gezocht

Blankendaal vertelt dat er ook gezamenlijk aan gewerkt wordt om praktijkervaring te bieden. "We willen 50 open source-stageplekken." Zeker 15 zijn al toegezegd door systeemintegratoren. Dat type ict-dienstverleners heeft nogal eens moeite om open source aan zich te binden, stelt De Jong. Hij geeft aan dat Novell zijn klanten ook heeft gevraagd naar stageplekken en dat de Linux-leverancier nog een brief hierover aan zijn klanten gaat sturen.

Vooral bij gemeenten en scholen zijn er mogelijkheden, meent hij. Bij grote bedrijven, zoals NXP en Shell, is er ook vraag naar ict'ers met verstand van open source, maar die ondernemingen zitten mogelijk niet zo te wachten op stagiairs omdat de begeleiding teveel uren kan kosten. Blankendaal voegt toe dat het hoe dan ook een stage op gepast niveau moet zijn; niet te makkelijk maar ook niet te hooggegrepen.

De teammanager ict van ECABO vertelt dat er in het verlengde van de nu neergelegde blauwdruk ook breder gekeken wordt. Naar mogelijkheden voor meer gestructureerd open source-onderwijs op mbo-niveau. "Zestig procent van de mbo'ers ambieert doorstroming naar het hbo." Hij schat dat veertig tot zestig procent ook echt aan een hbo-opleiding begint. Hij kan niet zeggen hoeveel mbo'ers de hbo-opleiding ook echt afronden.