Het eerste half jaar werden er 6 procent minder cd's (van 20,8 naar 19,6 miljoen) en maar liefst 20 procent minder cd-singles (van 3,4 miljoen naar 2,7 miljoen) verkocht in vergelijking met de eerste zes maanden van 2000. Dit blijkt uit cijfers die bekend zijn gemaakt door de NVPI, de branche-organisatie van de entertainmentindustrie. In totaal besteedden consumenten het eerste half jaar ruim 10 procent minder dan in de vergelijkbare periode in 2000. Ook in 2000 daalde de singlemarkt al, de albummarkt liet destijds nog een stijging zien van 8 procent. Volgens zegsvrouw Jonne Boesjes van de NVPI is de daling van single-verkopen in de tweede helft van 1999 in gang gezet. "Dit valt precies samen met de opkomst van de cd-brander." De NVPI verwacht dat de albummarkt het komende half jaar iets zal aantrekken, mede als gevolg van de voor de branche lucratieve maand december en de daaraan gekoppelde vele nieuwe releases. Voor de singlemarkt heeft de brancheorganisatie minder goed nieuws: deze markt `zal onder continue spanning blijven staan van talrijke illegale reproductie- en distributiemethoden'. Stichting Brein – waarin Buma/Stemra en de platen-, film- en gamesindustrie zitting hebben - rapporteerde eerder dit jaar al dat de `huisvlijtpiraterij' in Nederland de georganiseerde criminaliteit overtreft. In 2000 werden ruim 12,5 miljoen cd's gebrand voor anderen, dus illegaal. Daar komen nog eens 2,5 miljoen illegaal geperste cd's bij. Bovendien circuleren er miljoenen songs op het internet, waarvan het leeuwendeel illegaal is. Ter vergelijking: in 2000 werden er 36 miljoen legale cd's verkocht. Volgens schattingen van analisten werden er alleen al in augustus wereldwijd 3 miljard liedjes illegaal gedownload.

`Rechtstreeks verband'

Tim Kuik, beleidsmaker van Brein en hoofd opsporingsdienst van Buma/Stemra, ziet een rechtstreeks verband tussen de afnemende verkopen van cd-singels en de toegenomen populariteit van het downloaden. "Mensen hebben geen zin om te betalen voor een los nummer als ze dat ook van internet kunnen halen", zo zegt Kuik. Voor complete albums is volgens Kuik de gebrande cd het voornaamste alternatief. In 2000 besteedde de Nederlandse consument voor 125 miljoen gulden aan dergelijke illegale schijfjes, in 1999 voor 70 miljoen. De besteding aan op grote schaal illegaal geperste cd's ging in deze periode juist omlaag: van 75 naar 57 miljoen. "De georganiseerde misdaad heeft dus ook last van het branden", zo concludeert Kuik niet zonder leedvermaak. Brein zit naar eigen zeggen bovenop illegale activiteiten die via het net plaatsvinden, zoals het aanbieden van illegale mp3'tjes of van gebrande of geperste schijfjes. Kuik signaleert overigens een toenemende verschuiving naar veilingsites: "Het gaat hoe langer hoe meer ondergronds, er moet meer moeite gedaan worden."

KaZaA

Als grootste probleem ziet Brein nog altijd filesharing. Uit de as van Napster zijn honderden vergelijkbare diensten verrezen, waarvan het merendeel illegaal is. Zo ook het Nederlandse KaZaA, dat een van de populairste alternatieven is. "Wat KaZaA doet, is gewoon illegaal", zo zegt Kuik. Brein heeft nog geen actie tegen KaZaA ondernomen. De rechthebbenden moeten eerst een verzoek indienen. "Ze zijn zich nog aan het beraden, maar we staan stand by", zo zegt Kuik.