In een open brief aan Staatssecretaris Heemskerk prijst de Nederlandse Linux Gebruikersgroep (NLLGG) het Actieplan Open Standaarden.

'De overheid [heeft] lange tijd de regie uit handen heeft gegeven aan "de markt" die nu een keer alles beter zou kunnen. Die periode schijnt nu eindelijk voorbij te zijn,' stelt de groep.

De groep vermaakt zich over het PR-offensief dat vooral Microsoft de afgelopen dagen heeft ingezet. In een interview met Webwereld sprak Theo Rinsema, algemeen directeur van Microsoft Nederland zich uit tegen het plannen omdat die open source software een oneerlijk voordeel zouden verschaffen.

'Bestaande grote spelers verzetten zich natuurlijk met hand en tand tegen deze beslissing die hun comfortabele positie dreigt te doen wankelen. De "vrije" concurrentie wordt aangetast en de "innovatie" dreigt te stoppen. Dat is echter juist de bestaande situatie,' bepleit de groep.

Ook de OpenDoc Society mengt zich in de strijd. De groep publiceerde op dinsdag het Handboek ODF.

Met een knipoog naar Hugo de Groot's Mare Librum (De Vrije Zee) is het handboek uitgereikt aan Hank Ort, Schout-bij-nacht bij de Marine. De auteur pleitte in 1609 dat de zee vrij moet zijn voor iedereen, zodat internationale betrekkingen mogelijk werden. De vereniging meent dat de ODF standaard eenzelfde vrijheid biedt.

Het boek (zowel ODF als PDF) legt niet alleen uit hoe ODF een rol kan krijgen in organisaties, maar vertelt ook hoe de standaard te omhelzen is. Het boek is onder open-sourcelicentie beschikbaar en er wordt op doorgewerkt.

Comply is de enige weg

Het boek is bewust een dag voor het debat in Den Haag over het actieplan van staatssecretaris Heemskerk rond open standaarden en open source uitgebracht. De vereniging wil met het werk aantonen dat er geen reden is om het ODF-formaat niet te gebruiken.

Het actieplan stelt voor dat overheden open standaarden moeten omhelzen. Wanneer zij daarvan afzien, moeten zij uitleggen waarom en een tijdschema opstellen om de standaard alsnog toe te passen. De regel staat bekend als 'comply or explain/commit'.

"Het actieplan zou alleen moeten spreken over comply en het gedeelte explain-and-commit is wat mij betreft overbodig", zegt Ruud Vriens, mede-oprichter van het genootschap. "Als een leverancier niet voldoet, wil hij niet of kan hij niet. In beide gevallen wil je van zo iemand geen diensten of producten afnemen."

Microsoft heeft herhaaldelijk zijn zorgen uitgesproken over het plan, omdat het open source en ODF voortrekt. Niet alleen gesloten software zoals die van Microsoft, maar ook huursoftware en gratis online diensten zouden daardoor niet meer aan bod komen.

Vriens benadrukt dat de bezorgdheid van Microsoft niet nodig is: "We waren gisteren blij te horen dat Microsoft het streven naar open standaarden ondersteunt. Onze vereniging heeft eerder op Webwereld het bedrijf uitgenodigd lid te worden en gisteren hebben we zelfs ontwikkelcapaciteit aangeboden om ODF ondersteuning voor eens en voor altijd goed te regelen in ondermeer MS Office."

Zesjescultuur onstegen

Maar het gelukkigst is de vereniging met het actieplan zelf, waar het boek naadloos op aansluit. "Staatssecretaris Heemskeerk breekt een duidelijke lans voor marktwerking en toont aan de zesjescultuur te zijn ontstegen", jubelt Vriens. "Als we ooit het Silicon Valley van Europa willen worden, heeft het Ministerie van Economische Zaken een goede eerste stap gezet."

Wel heeft Vriens de stille hoop dat de Tweede Kamer de duimschroeven voor scholen wat aandraait. "Nu kunnen die namelijk wachten tot 2010 en juist het boek toont aan dat niet nodig is."