Na 6,5 jaar is er eindelijk een einde gekomen aan de zaak Première, zoals het Openbaar Ministerie de eerste strafzaak tegen p2p-link sites in Nederland heeft gedoopt. Advocaat-generaal mr. L. Plas heeft het beroep in cassatie ingetrokken, zo heet het officieel. Dat bevestigt een medewerkster van Ausma & De Jong, het advocatenkantoor dat de beheerders van Releases4u verdedigde, nadat een van de ex-verdachten in de zaak Webwereld tipte.

Van spektakel tot nachtkaars

Dat betekent dat de zaak, die zo spectaculair begon, als een nachtkaars is uitgegaan. De vijf beheerders van Releases4u.com en Shareconnector.com werden beschuldigd van inbreuk op auteursrechten op 'gigantische schaal'. Op deze fora werden door gebruikers ed2k-links geplaatst om bestanden uit te wisselen in het eDonkey-netwerk. Die links werden door de beheerders gecontroleerd, geïndexeerd en gerubriceerd.

Zo serieus waren volgens het OM deze misdaden, dat de beheerders een criminele organisatie vormden, waarop tot zes jaar celstraf staat. Het zaak was aangebracht door piraterijbestrijder Brein. Het OM en de FIOD gingen vervolgens met het door Brein aangeleverde dossier aan de slag en arresteerde verschillende beheerders en confisqueerde allerhande computers.

Dan maar medeplichtig

In eerste instantie veegde de rechter al de meeste tenlasteleggingen van tafel. Het Openbaar Ministerie ging echter in hoger beroep met een nieuwe strategie: de beheerders waren medeplichtig aan het door de gebruikers plaatsen van links naar illegale bestanden. "Het plaatsen van zo'n link is een openbaarmaking, en de beheerders zijn daaraan medeplichtig", betoogde de openbaar aanklager.

OM boekje te buiten

Maar het Hof in Den Haag legde het OM ongenadig op de pijnbank, en gebood heropening van het onderzoek. Bovendien, en dat is redelijk uniek, moest de Officier van Justitie die in 2004 tot vervolging heeft besloten, als getuige worden gehoord. Het Hof twijfelde namelijk sterk of de vervolgingsbeslissing, de inval bij de beheerders en de inbeslagname van pc's van verdachte beheerders wel door de beugel konden.

In december 2010 werd het OM door het Hof niet ontvankelijk verklaard. Volgens de destijds geldende richtlijnen had het OM nooit tot vervolging mogen overgaan, oordeelde het Hof.

Het OM ging ook daar tegen in beroep. Maar nu, weer driekwart jaar later, wordt alsnog de handdoek in de ring gegooid en het hoger beroep definitief ingetrokken.

Dit is enerzijds omdat er inmiddels nieuwe richtlijnen zijn voor het OM en anderzijds "omdat er in het arrest geen aanknopingspunten waren om door te gaan," verklaart een woordvoerster van de Landelijke ressortelijke organisatie van het OM tegenover Webwereld.

Brein: onrechtmatig en strafbaar

Stichting Brein houdt vol dat de beheerders sowieso onrechtmatig bezig zijn, maar ook strafbaar. "De enige reden dat deze strafzaak is mislukt is dat het Hof vond dat de autoriteiten hun huiswerk niet goed hadden gedaan. Dat zal een volgende keer niet gebeuren, denk ik zo", zegt Brein directeur Tim Kuik in een verklaring.

Het is nog niet duidelijk of de ex-verdachten een schadevergoeding zullen krijgen na de mislukte strafzaak die zich jaren voortsleepte. Maar mocht dat het geval zijn, "dan kunnen wij daar civielrechtelijk beslag op leggen voor de schade die zij rechthebbenden hebben toegebracht," aldus Kuik.

Update 11.35 uur: Reactie stichting Brein toegevoegd.

Update 13.40 uur: reactie van OM toegevoegd.