Na vele maanden onderhandelen gaan NLkabel en de Publieke Omroep (NPO) met vakantie zonder overeenkomst. "Ja, het duurt al erg lang", zegt voorzitter Aart Verbree van NLkabel. "Ik denk dat we er wel uit zullen komen", verwacht Michel Mol, een van de onderhandelaars namens NPO.

Dat zal wel moeten, want op het blok ligt een complex pakket: lineaire televisie (Nederland 1,2 en 3) via de kabel, radio, de themakanalen en Uitzending Gemist. De laatste levert de meeste problemen op.

Geen hoge kwaliteit

Het jongste breekpunt dat naar buiten sijpelt van de onderhandelingen is de eis van de kabelexploitanten dat de publieke omroep zich weerhoudt van hoge kwaliteit Uitzending Gemist (highres) daar dit de kabelaars in de wielen rijdt met het aanbod van deze dienst in een betaalpakket op de digitale kabel.

Rob van Esch, directeur van NLkabel, over de vernieuwing van distributieovereenkomst die sinds begin 2006 geldt: "Ja, het gaat niet over rozen, maar over de inhoud zeg ik niets. Het rechtenprobleem blijft altijd complex."

Aart Verbree: "Over de inhoud van de onderhandelingen zeg ik niets, maar het is altijd moeizaam om over rechten te onderhandelen.. Maar we kunnen van onze kant niet alles uit Hilversum voor niets gaan distribueren, of er zelfs nog voor moeten betalen. Het moet voor ons wel waarde hebben. We willen natuurlijk niet commercieel beperkt worden door de opstelling van de Publieke Omroep, alleen door regelgeving. We zijn geen nutsbedrijf meer."

Technisch herzien

Michel Mol vindt dat eerst de distributie van Uitzending Gemist in een nieuw technisch concept gegoten moet worden. "als we op de huidige manier centraal blijven distribueren dan kost ons dat vele tonnen, zo niet miljoenen per jaar. We hebben een Content Distributie Netwerk (CDN) voorgesteld aan de providers dat de distributie veel efficiënter maakt. Het wachten is nu op de eerste isp die het decentrale model van de highres files met ons voor elkaar wil krijgen. Deze isp heeft dan een onderscheidend aanbod voor haar abonnees met hoge downstreammogelijheden"

Dit systeem houdt in dat de content bij de providers op servers komt te staan waarna deze het vanaf die eigen servers distribueren naar de abonnees. Mol: "In een aantal landen in Europa draait al zo'n systeem met proxy-servers, maar hier nog altijd niet. Het gaat om de distributie van de meest bekeken programma's, zeg een 1.200 bestanden op dagbasis, goed voor 90 procent van de kijktijd naar Uitzending Gemist. Als je die 's nachts naar de isp's stuurt, dan zijn die programma´s de volgende morgen ook decentraal beschikbaar, zodat bandbreedte wordt bespaard. De gebruiker merkt er niets van, anders dan de hogere beeldkwaliteit."

Dat is ook het gevolg van technische problemen, onder meer met standaarden. Er zijn al proeven met het CDN geweest in het verband met de videowerkgroep van de AMS-IX. Garnier, bekend van intensieve videodistributie voor ondermeer Dumpert, en KPN/Xs4all hebben meegedaan aan de test. De uitkomst was een noodzakelijke aanscherping van de specificaties van de gebruikte open source-software.

Vertraging

Egon Verharen, bij de Publieke Omroep verantwoordelijk voor de distributie: "Het gaat allemaal niet goed als gehoopt. We zetten wel stappen vooruit, maar er is de nodige vertraging. Ondertussen is er ook nog discussie over de commerciële voorwaarden. Providers willen dat we betalen voor het CDN, maar wij vinden dat ze een hele mooie dienst krijgen voor hun klanten voor de hoge bandbreedtes die ze bieden tegen hogere tarieven."

Maar providers moeten toch extra investeren? Verharen: "De investeringen vallen wel mee. Videoservers zijn efficiënt in te richten en kunnen duizenden kijkers bedienen. Dat is volgens onze berekeningen goedkoper dan de routers en bandbreedte op AMS-IX en het upgraden van de peering points als wij de video centraal zouden distribueren en zij het bij hun klanten willen krijgen."

En highres? "Uitzending Gemist in highres zal nooit gratis worden aangeboden, dat weten we ook wel. Als we dat centraal zouden doen, kost het miljoenen. Service providers, dus isp's waaronder ook kabelaars, kunnen dit als premium dienst aanbieden aan hun klanten en zo hun investering terugverdienen."

Videoformaten

Uitzending Gemist is nu beschikbaar op 500 Kbps in Windows Media- en H264-formaat (Mpeg). Afgelopen week begon EénVandaag op de nieuwe website ('versie 4.0') met online tv-kwaliteit video.

Ook het aantal formaten werd uitgebreid. "Voorheen alleen Windows Media Speler of Quicktime, maar het is nu ook beschikbaar in een hoge resolutie (tv-kwaliteit) Flash-speler op de website. Daardoor zijn de reportages van EénVandaag op vrijwel ieder platform en in vrijwel ieder besturingssysteem te bekijken. De video's kunnen ook eenvoudig ge-embed worden op andere websites zoals Hyves", vertelt Joost Blokzijl, medeverantwoordelijk voor de nieuwe site.

Snel online en getagd

Een nieuw encoderingstraject maakt het mogelijk om binnen enkele minuten na de televisie-uitzending de verschillende reportages in hoge videokwaliteit aan te bieden in de Flash-speler en als downloadable vodcast. Blokzijl: "Aan ieder onderwerp zijn tags gehangen. Daardoor is er een web van reportages ontstaan dat onderling sterk met elkaar is verbonden. Video's lijden daardoor niet langer een kwijnend bestaan in het archief, maar worden na reportages met hetzelfde thema automatisch aan de bezoeker gepresenteerd."

Over de problemen die kabelaars hebben met highres, zegt Blokzijl: "We hebben ervan gehoord, maar er is geen reden om ons daardoor te laten afremmen. We blijven innoveren en wachten de reacties wel af."