De opmars van technologie richting ons lichaam lijkt onstuitbaar. Google Glass is het voorlopige hoogtepunt in die ontwikkeling: "de nieuwe smartphone met camera op het netvlies, die nóg een extra laag toevoegt aan de realiteit". Het tv-programma Tegenlicht van de VPRO belicht het samensmelten van mens en technologie in de uitzending TechMens van vanavond 21:00 uur.

Cyber = realiteit

Sinds de smartphone is de grens tussen de digitale wereld en de echte vervaagd, weet Tegenlicht, met flinke gevolgen. "Tien, twintig jaar geleden had je de 'cyberrealiteit' en de echte wereld. Twee gescheiden werelden. Nu zijn mensen gestopt met het onderhouden van dat onderscheid", meent de Zweedse filosoof en wiskundige Nick Bostrom aan de universiteit van Oxford.

Wetenschappers als Bostrom zien dit als een tussenfase in 'het opvoeren' van het menselijk lichaam en brein. Naar alternatief gebruik van zintuigen, en/of naar superintelligentie. Bijvoorbeeld het zien van meer kleuren (wat duiven kunnen) of het waarnemen van alleen beweging (zoals vliegen doen).

'Natuurlijke staat is onzin'

De vraag is of de negatieve gevolgen groter zijn dan de positieve. De bepaling daarvan wordt mede gekleurd door perceptie, die mogelijk verkeerd kan zijn. Er zijn veel verkeerde aannames, vertelt hoofdredacteur Ben Hammersley van de Britse editie van techmagazine Wired. "We moeten af van het idee dat we ons toen in een natuurlijke staat bevonden die we de laatste twintig jaar hebben verloren door internet", zegt hij.

Hij voorziet zijn huisdieren van GPS-trackers en vertrouwt op technologie voor een tijdslijn van wat hij meemaakt. Hammerlsy omschrijft de collectie van social check-ins, zelfgenomen foto's en meer services als zijn 'externe geheugen'. Hij 'offloadt' de taak van onthouden aan een digitaal hulpmiddel, wat hij altijd bij zich heeft. "En doordat ik mijn smartphone altijd bij me heb, is het echt deel van mezelf. Ik noem het vaak mijn robotbrein."

Dommer worden of saai werk uitbesteden?

Daarbij spreekt de Wired-hoofdredacteur de notie tegen dat hij hierdoor dommer wordt, terwijl 'zijn machine' steeds slimmer wordt. "Het enige wat ik doe, is het saaie werk van herinneren uitbesteden aan een apparaat." Het niet zelf kunnen onthouden van (meerdere) telefoonnummers ziet hij niet als een probleem. Bostrom is het daar mee eens: "Ik heb betere dingen te doen." De technologie helpt niet alleen onthouden, maar maakt ook nieuwe dingen mogelijk.

Techblog Mashable heeft eerder al de sociale gevaren van Google Glass op humoristische wijze in beeld gebracht: