Iedereen heeft het over de nieuwe features aan het gebruikersoppervlak, maar met een paar klikken meer bevind je je ook nog eens in een waar beheerwalhalla. Overal waar je in Windows XP dacht ‘Hoe ga ik deze informatie goed uitfilteren?’ daar staat het in Windows 7 al klaar. De grote knoppen en de waarschuwende schildjes van het Control Panel verdwijnen in de beheertools en maken plaats voor zeer gedetailleerde informatie.

Twee gezichten

Windows 7 heeft twee gezichten. Eén voor de gewone gebruiker/thuisbeheerder en één voor de enterprise desktopbeheerder. Om het verschil duidelijk te maken, is een vergelijking op zijn plaats. Neem bijvoorbeeld een auto. Als bestuurder heb je een overzichtelijk dashboard met informatie over de snelheid, toerental, olie enzovoort. Daarnaast heb je gereedschappen ter beschikking om de auto te besturen zoals een stuur, de pedalen, de handrem enzovoort. Maar je kunt ook op een hele andere manier werken met de auto. Een automonteur zie je bijvoorbeeld niet lang achter het stuur zitten tijdens zijn monteurwerkzaamheden. Tegenwoordig sluit hij eerst zijn laptop aan om naar gedetailleerde informatie van de auto te gaan kijken. Zo kan hij precies uitlezen wat de status van de auto is. En mocht het nodig zijn, kan hij de motorkap opendoen en dan verder op onderzoek gaan. Zo werkt het ook met Windows 7.

Voor de gebruiker

Voor de gebruiker (bestuurder) is een prachtige interface gemaakt met duidelijke en praktische informatie. Het Action Center vertelt bijvoorbeeld welke stappen hij kan ondernemen bij het installeren van antivirus software en updates of het configureren van back-ups. Ook het Control Panel is voor de gebruiker/thuisbeheerder gemaakt. Dit paneel biedt eenvoudig en duidelijk omschreven taken en geeft vervolgens steeds een paar keuzemogelijkheden.

Tip voor het gebruiken van het Control Panel: gebruik in het Control Panel de Search optie (rechtsboven in je Control Panel scherm). Zoek bijvoorbeeld naar ‘printers’ en je ziet taken als printers toevoegen, default printer instellen en printers bekijken duidelijk naar voren komen. Zo zou je ook op zoek kunnen gaan naar netwerkinstellingen. Voorheen koos je Network Properties door rechts op het netwerkpictogram in het Start menu te klikken en dan zag je gelijk de netwerkadapters staan. In Windows 7 kom je met elke netwerkactie in het Network and Sharing center uit. Hier vind je ook weer gebruikersinformatie, zoals ‘je hebt netwerk want je kunt internetten’ of ‘je deelt bestanden, printers en media’. Als het netwerk niet werkt, dan vraagt het Network and Sharing center of het een diagnose moet maken en eventueel een repair moet uitvoeren. Je kunt ook zelf de wizard starten.

Beheerwalhalla

Voor zover het Windows gebruikers/thuisbeheerders gedeelte. Wij zijn namelijk op zoek naar het beheerwalhalla. Even terug naar de automonteur, hij heeft de mogelijkheid om op zijn eigen console alle informatie uit de auto te lezen. Zo’n console kun je ook gebruiken (en eventueel zelf maken) om alle informatie uit Windows 7 te lezen. De meeste beheerinterfaces zijn al voor je ingevuld, zodat je geen filters en counters meer hoeft te maken. Het is zelfs zo uitgebreid dat je als gebruiker zeker zult verdwalen, maar als beheerder word je van duidelijke informatie voorzien. Kanttekening hierbij is dat er wellicht te veel informatie wordt verschaft, maar daar moeten we doorheen kijken. Om het overzicht te behouden bieden de beheerinterfaces overzichtspagina’s. Helaas hebben de meeste beheerders classic Windows-kennis en zullen daardoor snel over de prachtige rijkgevulde pagina’s heen stappen. Maar als je even de tijd neemt en wat langer naar de pagina kijkt, zul je nuttige informatie vinden. Neem bijvoorbeeld de tab Performance in de Task Manager. Deze tab geeft beknopt grafisch weer hoe druk de verschillende subsystemen belast zijn. Het is geen volledig overzicht, maar wel heel erg vertrouwd. Voor de beheerder is daar nu de Resource monitor console aan toegevoegd. Deze geeft gedetailleerd per subsysteem weer welke processen belastend zijn voor het systeem. Er is zelfs per subsysteem een overzicht. Zo kun je snel achterhalen welk proces bijvoorbeeld erg veel netwerkactiviteit genereert, zonder dat je counters moet gaan uitzoeken in de system monitor.

Event Viewer

Twee beheerinterfaces wil ik naar voren halen om beheerders een goed beeld te geven hoeveel rijker de informatie in Windows 7 is. De tools zijn niet nieuw, maar zeker vernieuwd als je ze vergelijkt met Windows XP. Als eerste komt de Event Viewer. Een tool die in iedere Windows-beheercursus naar voren komt. De logboeken Application, System en Security zullen je bekend voorkomen. Maar hoe snel kon je informatie vinden met de Event Viewer? Alleen met juiste filters en kennis van evenementen had je wat aan het logboek. Nu is het zoeken naar evenementen veel eenvoudiger geworden. Zodra je de Event Viewer opent (en niet gelijk doorklikt) krijg je eerst een overzicht te zien van de recente errors, warnings en information evenementen van je systeem. In een ruim overzicht staan welke evenementen er het laatste uur, de afgelopen 24 uur en de afgelopen zeven dagen zijn geweest. Zo zie je snel waar je kunt beginnen met zoeken.

Niet alleen vind je hier informatie van de standaard logboeken, maar van veel meer logboeken. Logboeken over User Account Control, Media Center, Office, Internet Explorer, BitLocker, Grouppolicy, Applocker enzovoort. Onderaan de overzichtspagina staat de Log Summary.

Als je je evenement hebt gevonden, krijg je de mogelijkheid om aan het evenement acties te koppelen. Je kunt bijvoorbeeld gewaarschuwd worden wanneer het evenement zich weer voordoet. Bij het testen van applicaties voor Windows 7 heeft het logboek UAC_FileVirtualisation mij aardig wat duidelijkheid gegeven over de compatibiliteit van de applicatie.

Windows Firewall

Een tweede tool waar de verschillen erg duidelijk zijn, is de Windows Firewall. In het Control Panel komen we een eenvoudige interface tegen. Grote knoppen, weinig keuzes. Wat opvalt is dat de Exception list/Allowed programs and features voor de Firewall is uitgebreid. Je kunt duidelijk per netwerkprofiel aangeven welke applicaties en features je toestemming tot het netwerk wilt geven.

Maar je zult hier geen informatie vinden over wat poort 80 doet. Of welke services, scope en poorten er bij Core Networking horen. Windows 7 vertelt je alleen ‘The firewall rules that are part of Core Networking are required for reliable IPv4 and IPv6 connectivity’. Als gebruiker ben je dan gerustgesteld, maar op deze manier krijg je als beheerder van de enterprise niet erg veel grip op de firewallregels van Windows 7. Gelukkig is er ook een interface voor de beheerder. Deze wordt WFAS genoemd: Windows FireWall with Advanced Security. Het is een management console met heel erg veel informatie. Je vindt een node met inbound rules, een node met outbound rules en een node met Connection Security Rules voor de firewall. In de inbound en outbound rules nodes staat een lange lijst regels. Iedere regel heeft properties die kunnen worden ingesteld om netwerkverkeer toe te staan of juist te blokkeren. In het voorbeeld wordt het duidelijk weergegeven:

In de properties staat duidelijk wat de scope is voor deze regel en welke poorten en protocollen er zijn geassocieerd en nog veel meer. Gelukkig zijn er vele mogelijkheden om de data te filteren. In de Connection security rules kun je regels opstellen als: deze laptop mag alleen met de file servers communiceren als de health status oké is (firewall staat aan, updates zijn up-to-date, virusscanner). Het allermooiste van de WFAS is dat je alle gemaakte instellingen kunt exporteren naar een file en vervolgens kunt importeren in een group policy object. Zo hoef je de instellingen maar één keer te maken.

Er zijn nog tal van voorbeelden in Windows 7 waar je als beheerder rijk voorzien wordt van informatie. Maar als beheerder moet je wel de juiste interface weten te vinden. Uiteindelijk lijkt de computer toch steeds meer op een auto. Met een interface voor de bestuurder en een interface voor de monteur/beheerder. En wat moeten we als beheerder achter de interface voor een gebruiker? Juist, werken als een gewone gebruiker. Wat doet een automonteur achter het stuur? Juist, lekker rijden.

Menno Knol is productmanager en trainer bij opleider Compu’Train. Bron: Techworld