De kans is groot dat informatie verloren gaat wanneer gebruikers een ODF-bestand in OpenOffice opslaan en vervolgens openen in StarOffice of Word. Een soortgelijk probleem doet zich voor bij de OOXML standaard: alleen Office 2007 en Office 2003 bieden volledige interoperabiliteit, maar bij Office 2008 voor de Mac gaat het al mis, net als bij Wordperfect. Dat blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Illinois.

"Uit onze analyse blijkt dat er significante problemen zijn met de interoperabiliteit tussen verschillende implementaties. Gebruikers worden met diverse problemen geconfronteerd wanneer zij bestanden tussen verschillende implementaties overzetten", concluderen onderzoekers Rajiv Shah en Jay Kesan.

Standaarden ondermijnd

Het gebrek aan interoperabiliteit ondermijnt de waarde van beide open standaarden, waarschuwen de onderzoekers. "Zonder interoperabiliteit riskeren overheden alsnog een lock-in door de dominante implementatie van de standaard. Daarmee verliezen zij het voordeel het gebruik van een open standaard juist had moeten bieden."

Zowel het Open Document Format (ODF) als Office Open XML zijn open documentstandaarden. Vanwege hun open karakter kunnen software-ontwikkelaars gratis ondersteuning voor de standaard in hun applicaties inbouwen.

OpenOffice en Office 2007

Voor hun onderzoek gebruikten de onderzoekers de ODF-implementatie van OpenOffice en de OOXML-implementatie van Office 2007 als startpunt. Deze werden vervolgens vergeleken met de implementaties van andere pakketten. Beide implementaties kwamen grofweg gelijk uit de strijd.

Geen enkele applicatie met ODF-ondersteuning bleek 100 procent interoperabel te zijn met OpenOffice. Zo heeft WordPerfect moeite met het omzetten van tabellen, kop- en voetnoten. Google Docs verliest daarnaast ook nog afbeeldingen en commentaren. StarOffice, de versie van OpenOffice die Sun Microsystems met commerciële ondersteuning aanbiedt, komt als beste uit de bus. Het aantal pagina's van het testdocument bij StarOffice verschilde echter van het aantal van OpenOffice, waardoor de applicatie net geen perfecte score haalde.

Bij OOXML levert alleen Office 2003 een foutloos resultaat. Office 2008 voor de Mac toonde alleen een afwijkend aantal pagina's. Van de overige applicaties scoorde Novell's versie van OpenOffice met ondersteuning voor OOXML het hoogst, terwijl Wordperfect opnieuw teleurstelde.

Betere testen

De onderzoekers pleiten voor betere testen van de interoperabiliteit van applicaties. Daarnaast pleiten zij voor het verhogen van de subsidie voor open source projecten. Want vooral open source blijkt vaak moeite te hebben om een goed werkende implementatie van de open standaard te leveren.

In een reactie onderschrijft Tim Bray, Distinguished Engineer and Director of Web Technologies van Sun Microsystems, de conclusie dat er behoefte is aan een betere test suite. Sun Microsystems is een voorstander van ODF.

Al veel verbeterd

Hij bestrijdt echter de conclusie dat het nut van de open standaarden wordt ondergraven. "Er zijn duidelijk twee pakketten (OpenOffice.org en Microsoft Office) die een goede interoperabiliteit bieden voor twee verschillende XML-gebaseerde dataformaten die geen grote beperkingen bieden en tamelijk goed gestandaardiseerd zijn. Dat is een veel betere situatie dan in het verleden. Gebruikers van deze technologie kunnen nu kiezen op basis van functionaliteit, prijs en dataformaat, en kunnen die afstemmen op hun zakelijke doelen," schrijft Bray, een van de 'uitvinders' van XML in een e-mail aan Webwereld.