Tegenover dat brede, onafhankelijke onderzoek van de Algemene Rekenkamer stond vorig jaar nog een onderzoek van het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) zelf. Dat eigen onderzoek zou in december al resultaat opleveren. Beide zouden wel uitgevoerd worden. Nu blijkt dat het BZK-onderzoek er nooit van is gekomen. “Een dergelijk onderzoek bestaat niet”, schrijft minister Donner in een Kamerbrief.

Nul op het rekest

De Vaste Kamercommissie voor BZK heeft om dat onderzoek gevraagd. De Tweede Kamer heeft nu in een zeer korte brief van BZK-minister Donner te horen gekregen dat er helemaal geen onderzoek is. De brief bestaat uit twee zinnen: één vertelt dat de vaste commissie om dit onderzoek heeft gevraagd, dat “zou zijn uitgevoerd door het ministerie”, en de tweede dat een dergelijk onderzoek niet bestaat.

De commissie heeft dus nul op het rekest gekregen. Commissievoorzitter Sharon Dijksma kan niet reageren en verwijst Webwereld door naar partijwoordvoerder Pierre Heijnen. “Als voorzitter van de commissie dien ik onafhankelijk te blijven”, antwoordt zij op vragen over het ‘verdwenen’ onderzoek.

PvdA-woordvoerder Heijnen reageert dat de partij dit dan opnieuw zal aankaarten, dus navragen. Dat gebeurt bovendien snel: uiterlijk vandaag, vertelt hij, want vandaag sluit de mogelijkheid om vragen in te dienen in aanloop naar het Algemeen Overleg (AO) over ict bij de overheid dat op 17 februari plaatsvindt. Voor dat overleg, wat eerst gepland stond voor 15 februari, is vorige week nog een rondetafelbijeenkomst belegd.

‘Algemene Rekenkamer niet nodig’

Vorig jaar protesteerde BZK nog tegen het onderzoek door de Algemene Rekenkamer. Volgens toenmalig staatssecretaris Ank Bijleveld was het Kamerverzoek voor dat brede onderzoek overbodig, omdat BZK dit zelf al ging uitzoeken.

De Tweede Kamer heeft toen de Algemene Rekenkamer toch verzocht de kostenbesparingen te onderzoeken van open source en open standaarden voor overheidsgebruik van ict. De onafhankelijke Rekenkamer heeft dat verzoek eind juli formeel ingewilligd. Volgens BZK was dit dus onnodig.

De praktijk blijkt nu juist andersom te zijn. Het ministerie laat Webwereld weten dat er geen eigen onderzoek is, juist “omdat de Algemene Rekenkamer een eigen onderzoek is gestart op verzoek van de Tweede Kamer”. BZK-woordvoerder Vincent van Steen bevestigt: “Het onderzoek dat BZK zou doen, is voor aanvang al geschrapt”.

Overlappende onderzoeken

Het overheidsprogramma NOiV (Nederland Open in Verbinding), voor open overheids-ict, stelt ook dat er sprake is van overlap. “Voor zover ons bekend is de onderzoeksvraag meegenomen in het onderzoek naar open source-software en open standaarden van de Algemene Rekenkamer.” Voor verdere informatie verwijst het door naar BZK.

NOiV is door de regering opgericht om overheidsgebruik van open ict te promoten en toe te zien op naleving van het beleid dat daartoe verplicht. Het ministerie van Economische Zaken, waar NOiV onder valt, weet niets van het BZK-onderzoek en verwijst eveneens door naar dat ministerie.

Sleutelrol BZK

De woordvoerder van EZ noemt ook het onderzoek van de Algemene Rekenkamer. Die onafhankelijke instantie is nog bezig met het brede onderzoek naar de mogelijke kostenbesparingen voor de overheid door gebruik van open ict-standaarden. De resultaten daarvan moeten in maart dit jaar uitkomen. De Kamer wil daar dan direct beleid op baseren.

BZK speelt wel een cruciale rol in deze kwestie. De Algemene Rekenkamer heeft Webwereld afgelopen zomer verteld dat het dat ministerie nodig heeft voor zijn eigen onderzoek. De onafhankelijke instantie vraagt namelijk via BZK informatie op bij gemeentelijke en provinciale overheden.