De Europese tak (FSFE) van de Free Software Foundation tekent formeel bezwaar aan bij de Europese Commissie (EC) tegen beweringen van de FairSearch-groep in diens antitrustklacht tegen Google. De groep, bestaande uit Microsoft (sinds december 2010), Nokia, Oracle en een aantal niche-zoekmachines stelt tegenover de EC dat het gratis aanbod van Android een vorm van valse concurrentie is. Google pleegt daarmee zogeheten 'predatory pricing', stellen de verenigde Google-tegenstanders.

Gratis versus concurrentie en innovatie

Het gratis besturingssysteem sluit volgens die argumentatie namelijk enerzijds concurrenten uit en leidt anderzijds haast automatisch naar meer Google-producten en -diensten. Met dat laatste verdient de Android-maker dan zijn geld. Dit vermeende misbruik van het 'open' Android is de basis van een nieuwe antitrustklacht die FairSearch heeft ingediend bij de Europese Commissie.

De mededingingsautoriteit van de EC heeft nu een formele reactie ontvangen van de FSFE. Die stelt dat de beschuldiging van valse concurrentie niet alleen onjuist is, maar ook gevaarlijk voor concurrentie en innovatie. "We dringen er bij de Commissie op aan om de feiten goed te overwegen voordat de beschuldigingen van FairSearch worden geaccepteerd", schrijven FSFE-president Karsten Gerloff en jurist Carlo Piana.

Vrij is niet gratis

De onafhankelijke nonprofitorganisatie legt zijn brief aan de EC uit dat vrije software, open source in de puurste vorm, gaat om vrijheid en niet om gratis. Het gaat dan om de vrijheid om software zonder beperkingen te mogen gebruiken, de broncode ervan te mogen bestuderen, het programma met anderen te mogen delen, en de software te mogen verbeteren plus die verbeteringen weer te delen. Het delen en distribueren mag ook tegen een vergoeding.

De FSFE protesteert tegen de claim dat het gratis weggeven van Android door Google diens concurrenten ondermijnt in de markt voor mobiele besturingssystemen. Die bedrijven zijn volgens FairSearch dan niet in staat om hun investeringen terug te winnen voor het ontwikkelen van hun eigen OS'en. "Vrije software is een erg efficiënte manier om software te produceren en distribueren, en het verkopen van licenties is slechts één van de vele mogelijkheden om software te gelde te maken."

Linux, Java en Facebook

In de brief aan de EC legt de open source-organisatie uit dat Android is opgebouwd uit de Linux-kernel en Java via de aftakking (fork) Dalvik. Dat is mogelijk doordat die software open source is, net zoals Google's mobiele besturingssysteem. De FSFE schrijft dat iedereen Android kan nemen en het in een betere en vrijere softwaredistributie kan veranderen, met weinig of zelfs geen banden met Google. "Zolang de broncode maar vrijelijk beschikbaar wordt gesteld, zoals het geval is."

De afgeleiden Replicant, CyanogenMod en Facebook Home worden genoemd als voorbeelden, van software die inmiddels op miljoenen apparaaten draait. "Facebooks gebruik van Android voor zijn eigen doelen toont aan hoe het platform echt open is, dusdanig dat een concurrent [van Google - red.] een alternatieve GUI kan leveren die in wezen gericht is op het dienen van de doelen van een concurrent."

'Softwarelicenties geen rol in mobiel'

Het argument dat de gratis beschikbaarheid van Android de concurrentie ondermijnt, is volgens de FSFE onjuist. Het verkopen van softwarelicenties is weliswaar het bedrijfsmodel van Microsoft, maar dat is volgens de open source-organisatie nooit een belangrijke strategie geweest in de mobiele markt. Het haalt pionier BlackBerry en marktvergroter Apple aan als voorbeelden.

De eerste verkoopt toestellen en serversoftware plus diensten aan het bedrijfsleven. De tweede subsidieert zijn iOS met de verkoop van hardware en services, zoals de app store en iCloud. "Nokia heeft een tijd lang geprobeerd om twee verschillende besturingssystemen te onderhouden, die allebei uiteindelijk zijn uitgebracht als Free Software (Symbian en Maemo, toen hernoemd naar Meego en nu geforked door Jolla in SailFish).

Pc-model op de smartphonemarkt

Alleen Microsoft heeft een positie als ISV (independant software vendor) aangehouden, vooral door het benutten en marketen van de integratie met zijn netwerkdiensten." Volgens de FSFE vraagt FairSearch eigenlijk aan de EC om het pc-bedrijfsmodel van Microsoft te bevoordelen. "En dat is precies het tegenovergestelde van wat een antitrustautoriteit zou moeten doen om een competitieve markt te behouden."