Het Mozilla- project viert deze week het 15 jarig bestaan. Officieel gestart op 31 maart 1998 als Netscape-reïncarnatie, heeft Mozilla zijn sporen de afgelopen anderhalve decennia verdiend op het web. Daarbij draagt het bedrijf het motto van een 'open web' met meer pluriformiteit van browsers, standaarden en ecosystemen nog steeds hoog in het vaandel.

1. Netscape

Een radicale ommekeer van Netscape Communications zorgde voor de geboorte van Mozilla. Lamgeslagen door de concurrentiestrijd met Microsoft, dat zijn browser Internet Explorer gratis begon aan te bieden, besloot Netscape zijn belangrijkste software in het vervolg als open source aan te bieden. Direct rees de vraag op: geniaal of gek?

2,3. Mozilla 1.0

De eerste paar jaar werd besteed aan het verder ontwikkelen van de broncode van Netscape Communicator 4.0. Niet iedereen had er vertrouwen in: Linux-vader Linus Torvalds noemde eind 1999 het Mozilla-project een voorbeeld van mislukking. Toch werd op 5 juni 2002 Mozilla 1.0 uitgebracht.

4, 5, 6. Firefox

Twee jaar later werd de naam van de browser na Phoenix en Firebird uiteindelijk veranderd in Firefox. De naam zoals we die vandaag de dag nog altijd kennen.

In 2005 bereikte Firefox de grens van 100 miljoen downloads, een aantal dat hard verder zou groeien. In 2008 werd een marktaandeel van 20 procent behaald, met name ten koste van Internet Explorer. In datzelfde jaar brak Firefox 3 een record met ruim 8 miljoen downloads op één dag.

Ook bij de concurrentie ging een lampje branden: Google baarde nog datzelfde jaar zijn Chrome-browser. Inmiddels is Firefox beschikbaar in 89 talen, oftewel voor 95 procent van de wereldbevolking, zijn er 3 miljoen add-ons beschikbaar en is de browser volgens Mozilla zelf ook razend populair op Antarctica waar 80 procent van de bevolking met Firefox surft.

7, 8. Thunderbird

Het Mozilla-project is natuurlijk meer dan een open source-browser. Een andere pijler is e-mailcliënt Thunderbird, dat een roerig verleden kent. Net als Firefox splitste Thunderbird zich in 2004 af van het Mozilla-pakket, dat tegenwoordig door het leven gaat als SeaMonkey.

Volledige tevredenheid over Thunderbird, dat zelfs volgens Mozilla-topman Asa Dotzler als oerlelijk is omschreven, is er nooit geweest. Ondanks mooie plannen lijkt de e-mailcliënt zo langzaamaan een zachte dood te sterven.

9, 10 Firefox OS

Maar niet getreurd, er zijn nog volop ontwikkelingen bij Mozilla. Veruit de meest in het oog springend is het eigen open source mobiele besturingssysteem Firefox OS, dat in aantocht is.

Volledig gericht op HTML 5, CSS en Javascript wil Mozilla de smartphone-eigenaar nog dit jaar weer een open en keuzevrij mobiel platform bieden. Providers en app-ontwikkelaars zijn in ieder geval enthousiast.