Vorig jaar december schaarde de Tweede Kamer zich praktisch unaniem achter het actieplan Nederland Open in Verbinding (pdf) van staatssecretaris Heemskerk. Als standaardprocedure moest Europa het plan nog goedkeuren.

Inmiddels, bijna een jaar verder, is die goedkeuring binnen en is het plan in de Staatscourant gepubliceerd. Daarmee is het actieplan een harde eis voor alle overheden geworden. Vanaf 1 januari 2009 moeten alle overheden, Rijks- en lager, open standaarden ondersteunen, of een heel goede uitleg hebben.

Eind 2009 pas 75 procent

Maar lang voor het plan officieel bekrachtigd was, hebben Binnenlandse Zaken (BZK) en de vereniging van Nederlandse gemeenten (VNG) al een voorbehoud gemaakt. In juni maakte BZK duidelijk dat pas eind 2009 75 procent van de gemeenten, waterschappen en provincies 'een beleid voor open source software en open standaarden zal hebben'. Het ministerie riep voor deze uitvoeringsagenda een regiegroep in het leven.

EZ zit niet met deze vertraging. "Dat is conform het actieplan NOiV. Het betreft een concretisering van BZK /Kabinet van een aantal actielijnen uit NOiV richting medeoverheden. Daar stond dit op hoofdlijnen al aangekondigd", laat een woordvoerder bij het Ministerie van Economische Zaken aan Webwereld weten.

"Bovendien hebben Kabinet en medeoverheden ieder eigen verantwoordelijkheid. Rijk loopt voorop en zoals in het actieplan staat volgen de medeoverheden", stelt de woordvoerder. Hij vindt het logisch dat de andere overheden later komen, maar stelt dat de koers helder is.

Geen commit meer

Ook heeft hij wel een verklaring, waarom het actieplan spreekt over comply or explain and commit (voldoe of leg uit en voer uit) en nu alleen nog maar gesproken wordt over comply or explain.

De zegsman wijst erop dat het "commit" geen juridische zeggingskracht heeft en daarom nu geen rol meer speelt. "Immers bij elke nieuwbouw, inkoop of verbouw van ICT moet je weer uitgaan van pas toe of leg uit", betoogt hij. "Aan de intentie en werking van de instructie en de omschrijving in het actieplan is echter niks maar dan ook niks veranderd!!"

Bezorgd

Sommige partijen maken zich echter wel zorgen over de uitvoering van de plannen. "Het gaat hier wel een beetje naar Red Alert in de zin van Starship Enterprise", grapt Jan Wildeboer van RedHat tegenover Webwereld. "Want natuurlijk zit heel Europa te kijken wat er met dit groot aangekondigde actieplan gaat gebeuren."

Hij wijst erop dat momenteel in België en Denemarken een voorsprong is opgebouwd met het omhelzen van open standaarden en open source. "Ik kijk naar de lijst van standaarden en daar zie ik dingen in zitten, waarvan ik denk daar hoef je echt niet over te praten." Als voorbeelden noemt hij Portable Network Graphics, JPEG, PDF en ODF.

Sinds 2002

Hij zegt goed te begrijpen dat dit soort veranderingsprocessen erg lang duren, maar dat Nederland ook al een tijd bezig is. Daarmee verwijst hij naar de motie Vendrik, die al in November 2002 werd aangenomen. RedHat volgt dan de ontwikkelingen in Nederland dan ook met argusogen.

Een woordvoerder van het programmabureau NoIV, dat voor het actieplan in het leven is geroepen, wilde niet op vragen van Webwereld reageren. Ook meerdere pogingen om een reactie van het Ministerie van Binnenlandse Zaken te krijgen, liepen op niets uit.