Volgens Microsoft was de ISO-vergadering, de Ballot Resolution Meeting (BRM), een uitgelezen kans voor de leden om een onderwerp op de kaart te zetten. Veel van de vooral kleinere problemen waren in de maanden voorafgaand aan de vergadering al verholpen.

De specificatie wordt nu aangepast, zoals de nationale commissies hebben opgedragen", zegt Tom Robertson, general manager voor interoperabiliteit bij Microsoft, in een telefonische persconferentie. "Veel van de nationale organen hebben aangegeven dat ze tevreden zijn."

Hij is dan ook optimistisch dat Office OpenXML vanaf april als ISO-29500 door het leven zal gaan. "Ze [de standaardisatie organen van de landen, red.] hebben tot 29 maart de tijd om de stem te veranderen", zegt Robertson. "Het proces is erop gericht om tot een ja te komen. Dat proces heeft goed gewerkt."

Kritiek op de procesgang om tot een standaard te komen, verwijst Robertson naar ISO toe. "Volgens mij is het proces open en transparant geweest."

Alleen maar verliezers

Niet voor iedereen zijn de ontwikkelingen positief. "Iedereen weet dat je geen 1100 commentaren in een week kunt behandelen", zegt Aad Koppenhol, die namens Sun Microsystems Nederland bij de vergadering in Genève was, tegenover Webwereld. "Na afloop was de sfeer echt dat we alleen met verliezers opgescheept zaten."

"Uiteindelijk zijn er maar 40 van de 1027 commentaren behandeld. Dat zijn dan wel de hoofdcommentaren, maar dat betekent dat de gevolgen niet duidelijk zijn", concludeert Koppenhol. "Wat je nu ziet is dat tijdens de BRM een onimplementeerbare standaard is gecreëerd."

Het grootste pijnpunt is dat nog heel onduidelijk is welke standaard er uiteindelijk komt, omdat de zesduizend pagina's in vijf delen worden opgedeeld en dat de ECMA nu opnieuw wijzigingen moet doorvoeren.

Op Windows gericht

"Daarbij komt dat de standaard zo is aangepast dat het alleen op het Microsoft-platform is gericht", weet Koppenhol. "Uiteindelijk heeft niemand hier echt iets aan. Het is dan ook heel onzeker wat de landen nu gaan stemmen."

"Hoe kun je ergens over gaan stemmen waar je de context en de gevolgen niet van kent?", vraagt hij zich dan ook af. "Dit is dan ook slecht voor ISO, want zoiets had nooit versneld mogen worden behandeld."

Microsoft pareert de kritiek door erop te wijzen dat OpenXML al breed wordt ingezet en met de verbeterde specificatie juist meer platformen worden omhelst.

Meer kritiek

Ook zijn collega Tim Bray, die vanuit Canada de vergadering bezocht, heeft op zijn blog

weinig goede woorden voor de gang van zaken over. Het proces was volgens hem 'complete, utter, unadulterated bullshit'. Ook hij betoogt dat het doorwerken van zo'n complex document in zo'n korte tijd eigenlijk niet mogelijk is.

"Simpel gezegd: het plan van de BRM was bedoeld om de voorstellen van de ECMA en de voorstellen van de delegaties te bespreken en het bleek dat dit niet mogelijk was", schrijft Charles H. Schultz, van de Franse delegatie, op zijn blog. "Gedelegeerden werden opgejaagd om over honderden gebundelde commentaren te stemmen. Hun werd gezegd dat nieuwe regels waren toegepast."

Zwaar gefaald

Zijn conclusie is dan ook genadeloos: "Zoals het er vandaag voor staat heeft de BRM gefaald. Het heeft gefaald te werken, gefaald indruk te maken, gefaald overeenstemming te bereiken en gefaald te slagen."