Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie heeft in een brief aan de Tweede Kamer aangekondigd dat hij de “mogelijkheden om reisgegevens te kunnen gebruiken wil uitbreiden” en het gebruik van reisgegevens “nationaal wil mogelijk maken”. In een interview voor de camera van de NOS zei Opstelten verder dat in “een heleboel landen” al reisgegevens worden opgeslagen en dat hij dat in Nederland ook wil doen.

Daarbij gaat het, zoals het zich nu laat aanzien, niet eens meer om welke bestemming iemand heeft, maar simpelweg om de boekingsgegevens. In de brief schrijft de minister dat Nederlandse jihadisten vaak naar brandhaarden in de wereld reizen via andere luchthavens dan Schiphol en dat het daarom van belang is elke reis van iedereen naar welke bestemming dan ook vanuit Nederland op te slaan.

PNR-gegevens zijn al beschikbaar

Dat opslaan is op zich niet al te moeilijk, alle luchtvaartmaatschappijen houden vanwege de eigen administratie al boekingsgegevens bij: de zogeheten Passengers Name Records (PNR). Daar is in het verleden veel over te doen geweest vanwege de deal met de Verenigde Staten om dat soort gegevens uit te wisselen.

In de Europese Unie is veel weerstand tegen het uitwisselen van gegevens over de reisbewegingen van elke burger. Het Europees Parlement wees het uitwisselen van die gegevens binnen de EU af. Daarom heeft de Europese Commissie dat gedelegeerd aan de nationale overheden. Die zouden dat sneller voor elkaar kunnen krijgen. Volgens Opstelten heeft Nederland van de Europese Commissie hiervoor geld gekregen.

Commerciële data gebruiken

"We gaan die bestaande data die nu alleen voor commerciële doeleinden gebruikt worden, ook gebruiken om de veiligheid te verhogen", zegt een woordvoerder van het ministerie. "De data bestaan dus al maar alleen bij de commerciële partijen. Niet bij de overheid. Dat gaan we dus nu mogelijk maken. Minister Opstelten gaat een brief schrijven over de juridische en technische manier om dat te regelen."

De precieze uitwerking van het idee van de minister is nog onbekend. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie moet daarvoor een nadere uitleg komen van de minister. Die volgt eind deze maand, als Opstelten een nieuwe brief naar de Tweede Kamer stuurt.

Update 14.45: Commentaar ministerie toegevoegd.