Dat zegt telecomwaakhond OPTA in een reactie op een voorstel tot wijziging van de Grondwet door het Kabinet. Bij de wijziging van de artikel 13 van de Grondwet, dat de bescherming van het brief- en telecommunicatiegeheim vastlegt, moderniseert het Kabinet de bepalingen vanwege de voortschrijdende techniek. Door verregaande privatisering komt de bewaking van dat briefgeheim steeds meer te liggen bij private partijen, maar ontbreekt het bij de burgers aan kennis om die bedrijven daarop te controleren.

In de voorstellen van het Kabinet ziet OPTA niettemin wel enige heikele punten. Zo gaat artikel 13 van de Grondwet actueler worden dan de Telecommunicatiewet, waardoor die laatste eveneens een modernisering nodig heeft om weer aan te sluiten bij de Grondwet. OPTA denkt dan onder meer aan het gebruik van social media.

OPTA wil nader overleg met Kabinet over url's

OPTA wil verder nader overleg met het ministerie over een aantal punten waarin de telecomwaakhond zich niet kan vinden. Zo worden de zogeheten verkeersgegevens in telecommunicatie buiten het telecommunicatiegeheim gelaten. Volgens het Kabinet is de inhoud van elektronische communicatie volgens de Grondwet beschermd, maar zouden verkeersgegevens, zoals bijvoorbeeld de url, daar niet onder vallen.

OPTA is het daar niet mee eens. “Als de gebruiker echter een zoekopdracht in een zoekmachine opgeeft, dan wordt de zoekopdracht in de url opgenomen en naar de zoekmachine gestuurd. De url is dan niet alleen een verkeersgegeven maar ook een deel van de inhoud van de communicatie."

Geen aansluiting bij Europa

Op dat punt sluit de wetgeving in Nederland niet aan bij ontwikkelingen op internationaal gebied, signaleert OPTA. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft eerder geoordeeld dat verkeersgegevens “een onlosmakelijk onderdeel uitmaken" van de door het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens beschermde communicatie. Volgens OPTA gaat ook de Europese ePrivacy-richtlijn van die onlosmakelijkheid uit.

OPTA gaat ook in op de bepalingen die zijn opgenomen wat betreft 'informed consent', het geïnformeerd toestemming geven door de burger aan een bedrijf voor de vergaring en verwerking van persoonsgegevens, in dit geval de inhoud van elektronische communicatie. Daarbij wordt er in het voorstel van het Kabinet van uitgegaan dat het lezen en instemmen van de algemene voorwaarden valt onder een dergelijke 'informed consent'.

Burger in toekomst meer helpen

Wel signaleert het Kabinet dat het in de toekomst mogelijk meer ondersteuning aan de burger moet geven door “bepaalde effectieve rechten voor de burger en plichten van de bedrijven" vast te stellen. “Dit omdat contractuele afspraken niet altijd een goed geïnformeerde beslissing van de gebruiker waarborgen."

Daar staat OPTA achter. “Bij toestemming moet sprake zijn van een vrije, specifieke en op informatie berustende wilsuiting. Het ondertekenen van algemene voorwaarden, die van toepassing zijn op het sluiten van een overeenkomst, wil niet automatisch zeggen dat er daadwerkelijk sprake is van dergelijke toestemming als bedoeld in artikel 1, onder i van de Wet bescherming persoonsgegevens", schrijft OPTA aan het Kabinet. OPTA zegt graag met “de wetgever" in gesprek te willen over deze punten.