De teruggang in investeringen zijn hoofdzakelijk het gevolg van de maatregelen in het regeerakkoord wat partijen VVD en PvdA in 2010 sloten. Met name de departementen Buitenlandse Zaken, Defensie, Infrastructuur en Milieu, Economische Zaken en Volksgezondheid, Welzijn en Sport ruimen komende jaren minder budget in voor onderzoek en innovatieve projecten.

Tevens zullen de indirecte overheidsbijdragen aan R&D via de Wet Bevordering Speur en Ontwikkelingswerk (WBSO) en Research en Development Aftrek (RDA), die primair gericht zijn op bedrijven, na 2015 dalen. Naast een relatieve achteruitgang, gaat ook in harde euro's het budget tot en met 2018 flink achteruit, meldt onderzoeker Rathenau Instituut in zijn rapport Totale Investeringen in Wetenschap en Innovatie (TWIN).

Naast bezuinigingen is de daling van 4,5 miljard euro dit jaar naar 4,1 miljard euro in 2018 te wijten aan het aflopen van de zogenoemde FES-programma's, een stimuleringsfonds voor wetenschappelijk onderzoek dat in 1994 in het leven werd geroepen. Deze middelen kwamen uit de aardgasopbrengsten. Daar tegenover staat dat de overheid bedrijven vaker gaat compenseren met belastingvoordelen.

Verschillende typen financiering

De overheid zet haar R&D grotendeels via institutionele financiering uit. Het aandeel projectfinanciering neemt de komende jaren af van 29 tot 24 procent en het aandeel institutionele financiering stijgt van 71 tot 76 procent.

Bij institutionele financiering gaat het om financiële uitgaven aan instellingen, zonder dat er een directe selectie van projecten of programma's aan ten grondslag ligt. Ook hoeven instellingen deze middelen niet via concurrentie te verwerven. Een voorbeeld van een dergelijke financiering is een budget voor universiteiten. Universiteiten zijn vrij om deze middelen zelf te besteden.

Wedstrijdjes nemen af

Bij project- of programmafinanciering gaat het om middelen die toegekend worden aan een groep of individu om onderzoeksactiviteiten uit te voeren, die begrensd zijn in reikwijdte, budget en tijd. In veel gevallen worden deze middelen via een competitie verdeeld.

Totale Investeringen in Wetenschap en Innovatie 2012-2018 - Rathenau