De overheid wil verder snijden in de subsidiebudgetten op het gebied van onderwijs en onderzoek op de begroting van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). In het totale subsidiebudget van 430 miljoen euro wordt 200 miljoen gekort.

Daarbij worden ook grote happen genomen uit de subsidies aan ICT-onderwijsorganisaties Stichting Surf, Kennisnet en saMBO-ICT, blijkt uit de voorstellen van minister Bussemaker en staatssecretaris Dekker, gericht aan de Tweede Kamer.

Zo wordt Stichting Surf, waarin hogescholen, universiteiten en onderzoeksinstellingen samen aan ICT-innovatie werken, met de helft (3,85 miljoen euro) gekort. Onderwijsnetwerk Kennisnet krijgt 7,5 miljoen euro minder op een totaal van 19,5 miljoen, terwijl ook het ICT-project saMBO-ICT bijna de helft (160.000 euro) van zijn 4 ton subsidie ingetrokken ziet worden. Minister Bussemaker hoopt dat door betere samenwerking tussen de drie partijen (Surf, Kennisnet en saMBO-ICT) er “synergievoordelen” te behalen zijn.

Teren op het verleden

Het intrekken van de subsidies strookt niet met de ambities die Nederland als kenniseconomie heeft, concludeert directeur Wim Liebrand van Surf: “Op deze manier zakt de innovatie geweldig in. We hebben afgelopen jaren een toonaangevende infrastructuur opgebouwd, juist dankzij deze overheidssubsidies. Daardoor hebben we nu onder meer de AMS-IX, het grootste ip-knooppunt ter wereld en zijn we in de top 5 van kenniseconomie gekomen. Dit moet op peil gehouden worden, want we teren nu op het succes van het verleden.”

De bijdrage aan Surf voor de kennisontwikkeling en innovatie van de technische netwerk infrastructuur wordt in 2014 teruggebracht met ruim 1,9 miljoen, waarna er vanaf 2015 met 3,85 miljoen gekort wordt.

Top 5 positie in gevaar

Volgens Liebrand zijn het relatief kleine bedragen maar komt de korting bovenop een dekkingstekort van 8 miljoen euro bij Surf. Dat is ontstaan door het aflopen van eerdere subsidies van het ministerie van Economische Zaken, die per 2012/2013 zijn gestopt.

“Verbeteringen in onze technische infrastructuur drijven op subsidies. Zeker als je als land vooraan wilt blijven lopen. Door deze korting kun je niet meer met droge ogen beweren dat je in de top 5 van meest concurrerende kenniseconomieën in de wereld wilt blijven staan”, aldus de Surf-directeur.

Daarom spant Surf samen met De Vereniging van Universiteiten (VSNU) om de plannen ongedaan te maken. Volgens de VSNU komt met de subsidiekorting het wetenschappelijk onderzoek in gevaar. De vereniging roemt Surf voor zijn bijdragen en is bang dat er een hoop van hun projecten verloren gaan.

Universiteiten: dit is visieloos

“Deze kortingen komen heel hard aan en hebben ernstige gevolgen voor het wetenschappelijk onderwijs. Nadat er eerst met de kaasschaaf is gesneden en iedereen 10 procent moest inleveren, zien we nu dat door grof snijden hele organisaties moeten worden beëindigd. Er wordt te hard gesneden, dit is visieloos”, aldus zegsman Bastiaan Verweij.

Hij geeft als voorbeeld de korting van NESO, dat buitenlands talent werft. “Zij zorgen voor een significante toestroom van 20 procent meer buitenlandse studenten en moeten straks een derde van hun kantoren in het buitenland sluiten.”

De VSNU komt met een overzicht van de gevolgen van de voorgestelde maatregelen voor alle organisaties: Klik voor groot

‘Niet zeuren’

Bij directeur Toine Maes van Kennisnet, dat ICT-diensten levert aan het primair, voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs, heerst ondanks de forse bezuiniging optimisme. Zijn organisatie gaat na 2014 (2 miljoen euro) en 2015 (5,5 miljoen) structureel met 40 procent terug in subsidies.

Maes: “Je moet niet zeuren over bezuinigingen, daar wordt je zelf alleen maar slechter van. Er zijn bovendien organisaties die helemaal niets meer overhouden. Ik zeg: we gaan met het resterende bedrag op naar de toekomst, waarin we onze expertise voor het onderwijs willen blijven inzetten.”

Hij erkent desondanks de zwaarte van de maatregelen. “Natuurlijk staan we niet te juichen. Dit betekent het afslanken van onze organisatie en dat doet pijn. Maar je moet het lef hebben om vooruit te kijken, en proberen nieuwe financieringsbronnen aan te boren. Het voorstel van de minister om onderling meer samen te werken moeten we zo snel mogelijk uitvoeren”, vindt Maes, die mogelijkheden ziet liggen bij het uitwisselen van elkaars expertise, bijvoorbeeld bij het gebruik van cloudtoepassingen.

Substantiële rijksbijdrage

De universiteiten krijgen los van de subsidies nog altijd een substantiële rijksbijdrage. “We krijgen inderdaad nog veel inkomsten uit de eerste geldstroom. Maar wanneer je aan dat geld gaat zitten, houd je minder over voor de kwaliteit van het onderwijs. Geld weghalen bij de studenten wil je niet”, stelt Verweij, die ook wijst op het sociaal leenstelsel dat wordt ingevoerd vanaf 2014. “Het geld dat daarvan overblijft moet in ieder geval geïnvesteerd worden in het onderwijs.”

De hoger onderwijsinstellingen en Surf gaan nu de discussie met politici aan. Zo was directeur Liebrand dinsdag al in Den Haag om te spreken over de nieuwe subsidievoorstellen en staan er ook vandaag gesprekken gepland. Liebrand: “Het zijn moeilijke tijden. Maar gelukkig is het besef van het belang van ICT- innovatie in de onderwijswereld nog altijd heel hoog.”

De voorgestelde nieuwe subsidies in het onderwijs en onderzoek door het ministerie van OCW: